Anlamı
1) çok kısa süren bir hastalıkla ölmek; 2) çok kısa sürmek, geçmek:
'Baktım seneler kuş gibi uçuyor / Baktım sonum bir avuç toprak' -B. Necatigil.
Detaylı Açıklama
Kuş gibi uçup gitmek ya da uçmak deyimi iki farklı anlam taşır. İlk anlamıyla çok kısa süren bir hastalıkla hayatını kaybetmek, hızlı biçimde ölmek demektir. Bu anlamda ölümün çabukluğunu vurgular. İkinci ve daha yaygın anlamıyla ise zamanın ya da bir sürecin çok hızlı geçmesini, aniden bitmesini anlatır. Günler, yıllar ya da güzel bir dönem kuş gibi uçar. Her iki anlamda da temel imge, kuşun hızlı ve özgür uçuşundan kaynaklanır. Behçet Necatigil gibi şairler zamanın geçiciliğini bu deyimle aktarmış; geçip giden anların hüznünü bu imgede somutlaştırmıştır. Zamanın geçiciliğini aktaran en güçlü imgelerden biri olan bu deyim edebiyatta sıkça kullanılmaktadır. Bu deyim hem ölümü hem de zamanı aynı imgede buluşturur.
Örnek Cümleler
- Gençlik yılları kuş gibi uçup gitti, geriye yalnızca tatlı bir hatıra kaldı.
- Tatil haftası kuş gibi uçup gitti, daha keyfini çıkaramadan bitmişti.
- Seneler kuş gibi uçuyor; önümüzde ne az zaman kaldığını düşününce üzülüyorum.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İlk anlamda çok kısa süren bir hastalıkla ani ölümü anlatır. İkinci anlamda ise zamanın, yaşlılığın, gençliğin ya da güzel dönemlerin çok hızlı geçmesini betimler. İkinci anlam günümüzde çok daha yaygın kullanılmakta ve özellikle zaman akışını anlatırken başvurulan temel deyimlerden biri olmaktadır.
Zamanın akıp gitmesine duyulan hüznü, geçicilik duygusunu ve anların çabuk kaybolmasına karşı duyulan üzüntüyü aktarır. Özellikle gençlik, çocukluk ya da mutlu dönemlerin geriye dönülüp bakıldığında ne denli hızlı geçtiğinin fark edilmesi bu deyimle dile getirilir.
Kuşun hızlı ve serbestçe gerçekleştirdiği uçuş, bir anda nerede olduğunu anlayamadan geçip giden zamanı simgeler. Tıpkı gökyüzünde süzülen bir kuşu takip edememek gibi, zamanı da tutmak mümkün değildir. Bu benzetme zamanın geçiciliğini ve kaçınılmazlığını çok etkili biçimde aktarır.