Anlamı
yakıştırmak, uygun görmek:
'Ben işte oyum, şimdi söylemeye layık görmediğiniz Dikmen Yıldızı...' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Layık görmek, bir şeyi birine yakıştırmak, uygun bulmak, hak ettiğini düşünmek anlamına gelir. Layık kelimesi Arapça kökenli olup yaraşır, uygun, hak eden anlamlarını taşır. Deyim, bir kişiye belirli bir davranışın, ödülün, cezanın veya durumun uygun görülmesini ifade eder. Olumlu bağlamda birini bir ödüle veya güzel bir şeye layık görmek takdir ve değer verme anlamı taşır. Olumsuz bağlamda ise birini kötü bir muameleye layık görmek küçümseme veya cezalandırma anlamı kazanır. Deyim aynı zamanda bir şeyi birine yakıştırmak, o kişiye uygun düşeceğini düşünmek anlamında da kullanılır. Türk toplumunda layık görme kavramı saygı ve değer ile doğrudan ilişkilidir; birine bir şeyi layık görmek, o kişiyi o değerde görmek demektir. Deyimin olumsuz biçimi olan layık görmemek ise küçümseme ve değersizleştirme ifade eder.
Layık Görmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzun tartışmalardan sonra jüri, bu yılın büyük ödülünü en genç yarışmacıya layık gördü.
- Şimdi söylemeye layık görmediğiniz o kişi, zamanında herkese yardım etmişti.
- Bu kaba davranışı sana layık görmüyorum çünkü sen bundan çok daha iyi bir insansın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdırlar ancak layık görmek daha güçlü bir değer yargısı taşır. Uygun görmek pratik bir uygunluk değerlendirmesiyken layık görmek kişinin hak edip etmediğini, o değerde olup olmadığını sorgular. Layık görmekte ahlaki bir boyut daha belirgindir.
Birini kötü bir muameleye, düşük bir mevkiye veya değersiz bir şeye layık görmek küçümseme ve aşağılama ifade eder. 'Beni buna layık gördün' dendiğinde kişi kendisine yapılan muamelenin hak ettiğinden düşük olduğunu hisseder ve kırgınlığını dile getirir.
Arapça 'layık' kelimesinden gelir ve yaraşır, uygun, münasip anlamlarını taşır. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve günlük dilde yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir. Hem yazı dilinde hem konuşma dilinde aktif olarak yaşar.