Anlamı
ün kazanmak.
Detaylı Açıklama
Nam vermek, ün kazanmak ve tanınmak anlamına gelen bir deyimdir. "Vermek" fiili burada kazandırmak, sağlamak anlamındadır; kişinin yaptığı işler ona bir şöhret "verir", yani kendiliğinden bir tanınmışlık getirir. Deyim, kişinin bilinçli bir çabasından çok, yaptığı işlerin doğal sonucu olarak ün kazanmasını ifade eder. Bir ressamın tablosu ona nam verir, bir askerin cesareti ona nam verir. Diğer "nam" deyimlerinden farklı olarak burada özne genellikle kişinin kendisi değil, onu tanınır kılan iş veya olaydır. Günlük konuşmada diğer "nam" deyimlerine kıyasla daha az kullanılır ancak edebiyat ve tarihî anlatılarda karşılaşılır. Özellikle yaşlı kuşağın dilinde "o zafer ona nam verdi" gibi kullanımlarla hâlâ duyulabilen bu ifade, ünün kaynağını vurgulayan özgün yapısıyla diğer nam deyimlerinden ayrılır.
Nam Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- O tek gol ona bütün sezon boyunca nam verdi, herkes onu konuşmaya başladı.
- Dedesinden kalma tarif lokantaya nam vermiş, müşteriler uzak şehirlerden geliyordu.
- Savaştaki cesareti genç subaya nam verince terfi etmesi kaçınılmaz oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdırlar ancak ince bir fark vardır. Nam almak, kişinin aktif olarak ün kazanmasını ifade ederken nam vermek, yapılan bir işin veya olayın kişiye ün getirmesini anlatır. Nam almakta özne kişidir, nam vermekte ise özne genellikle onu tanınır kılan iş veya olaydır.
Diğer "nam" deyimlerine kıyasla günlük konuşmada daha az kullanılır. "Nam salmak" ve "nam almak" daha yaygınken "nam vermek" daha çok yazılı metinlerde, tarihî romanlarda ve edebi anlatılarda karşılaşılır. Yaşlı kuşakların günlük konuşmasında ise hâlâ duyulabilir.
Genellikle "bir şey birine nam verdi" kalıbında kullanılır. Burada nam veren şey bir olay, bir başarı veya bir özelliktir. "Bu zafer ona nam verdi", "dürüstlüğü ona nam verdi" gibi örneklerde görüldüğü gibi, ünün kaynağı cümlenin öznesi olur ve kişi dolaylı nesne konumunda kalır.