Anlamı
birlikte iş yapmak üzere toplanan kişiler çok olursa her kafadan bir ses çıkar, anlaşmazlıklar belirir, iş yapmak güçleşir.
Detaylı Açıklama
Nerede çokluk orada bokluk atasözü, ortak bir iş yapmak üzere bir araya gelen kişilerin sayısı arttıkça anlaşmazlık, kararsızlık ve verimsizliğin de o oranda büyüyeceğini anlatır. Çok sayıda görüş, farklı çıkarlar ve birbirine ters önerilerin çarpışması, basit bir işin bile içinden çıkılmaz hale gelmesine yol açar. Karar alma süresi uzar, sorumluluk dağılır, sorun çıktığında kimse sahiplenmez. Halk söyleyişindeki bokluk kelimesi kabalığa rağmen anlamı keskinleştirmek için bilinçle seçilmiştir; çokluğun yarattığı kargaşa görüntüsünü mizahi biçimde resmeder. Atasözü işyeri, aile toplantısı, dernek yönetimi, komşuluk işleri gibi pek çok ortamda hâlâ geçerli bir uyarı olarak kalmıştır. Bazen kalabalığın kendine has saçmalıklarına işaret eder. Bu nedenle söz, hem mizahi bir uyarı hem de pratik bir yönetim ilkesi olarak konuşmaya doğal akıcılık katar.
Nerede Çokluk, Orada Bokluk Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Apartman toplantısında otuz kişi konuşmaya başlayınca dedem 'nerede çokluk orada bokluk' diye söylendi.
- Ortak tatil planı bir türlü çıkmadı; nerede çokluk orada bokluk sözü tam o ana göre söylenmişti.
- Beş ortağın yönettiği şirket altı ayda dağıldı, çevredekiler 'nerede çokluk orada bokluk demişler' diye yorum yaptı.
Kökeni ve Hikayesi
Halkın kalabalık iş düzeni gözlemlerinden doğmuş, çok kişinin bir işe el atınca çıkan kargaşayı çarpıcı bir imgeyle özetleyen kalıp bir atasözüdür.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Genel tonu eleştirel olmakla birlikte mutlak bir kalabalık karşıtlığı taşımaz. Asıl vurgu, dağınık ve örgütlenmemiş kalabalıktadır. İyi yönetilen, görev dağılımı yapılmış ekipler için bu söz geçerli değildir. Atasözü organize olmadan bir araya gelen, herkesin söz sahibi olmaya çalıştığı toplulukların kaçınılmaz biçimde verimi düşürdüğüne dair gözlemden doğmuştur. Bu yüzden tek başına bir karar değil, organizasyon eksikliğine yönelik uyarıdır.
Yönetim biliminde grup düşünme tuzakları, sorumluluk dağılması ve karar verme yorgunluğu gibi kavramlar bu atasözünün modern karşılıklarıdır. Çok katılımcılı toplantıların verimsizliğine ilişkin çalışmalar, atasözünün sezgisel olarak yüzyıllar önce gözlemlediği gerçeği doğrular. Bu yüzden günümüz yönetim eğitimlerinde de küçük ve net görev paylaşımı yapılmış ekipler önerilir.
Halk söyleyişi anlamı çarpıcı kılmak için bazen kaba görünen ama net imgeler kullanır. Bokluk kelimesi burada hem kafiye hem güçlü bir kargaşa görüntüsü sağlar; bu yüzden incelmiş alternatifleri yerine kendini korumuştur. Atasözleri estetik tercihler değil iletişim kuvveti gözetir; mesaj çabuk ve unutulmaz biçimde aktarılsın diye sert imgelere yer verilir. Bu sözün direnci de buradan gelir.