Ölümle Öç Alınmaz Ne Demek?
Anlamı: düşmanların ölümünden sevinç duymak insanlığa yakışmaz.
Bu atasözü, düşmanın ya da kötü davranmış birinin ölümünden sevinç duymanın, onu gerçek anlamda yenmek ya da öç almak sayılmayacağını anlatır. Ölüm, hesaplaşmayı bitiren ama insanı yücelten bir zafer sağlamayan son sınırdır. Günlük hayatta kin, nefret, eski kırgınlıklar ve düşmanlıklar üzerine konuşulurken kullanılır. Söz, intikam duygusuna ahlaki bir sınır çizer. İnsan karşı tarafın ölümüyle rahatladığını sansa da bu duygu çoğu zaman insanlığa yakışan bir üstünlük sayılmaz. Atasözü, merhamet ve olgunluk çağrısı taşır. Düşmanlık bile belli bir insanlık ölçüsünü aşmamalıdır. Bu yönüyle son derece etik bir duruş içerir. Ölümün her şeyin üstünü örten ağır bir gerçek olduğunu, böyle bir son üzerinden sevinç üretmenin küçültücü olduğunu hatırlatır. Halkın vicdanından gelen olgun bir uyarı olarak dikkat çeker.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü