Anlamı
bir ömre değecek kadar (iyi, güzel, değerli):
'Orada ümitler ve hayal sukutlarıyla geçen, bir ömre bedel hareketli hayatı!' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Ömre bedel deyimi, bir anı, bir deneyimi, bir nesneyi veya bir kişiyi koca bir hayata değer niteleyen halk dilinin en zarif övgü kalıplarından biridir. Bedel sözcüğü Türkçede karşılık, değer, eşit ağırlık anlamı taşır; bir şey ömre bedel ise koca bir hayatın karşılığı kadar değerlidir. Halk dili böylece zamansal bir ölçüyü değer ölçüsüne dönüştürür. Çocuğun ilk gülümsemesi, hac yolunda görülen bir gün doğumu, sevgiliyle paylaşılan ilk öpücük, evlat sahibi olunan an, hayalini kurduğu kariyere ulaşılan gün, yıllarca süren mücadele sonrası kazanılan zafer, ülkesine dönen gurbetçinin ailesine kavuşma sahnesi bu kalıbın canlı sahneleridir gerçekten halk dilinde derin bir takdir taşır samimi bir biçimde içtenlikle.
Ömre Bedel Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Annem ilk torununu kucağına aldığı an için ömre bedel dedi, gözlerinden yaşlar süzülürken yıllarca hayalini kurduğu o anın aslında bir tek saniye gibi geçtiğini söyledi içtenlikle.
- Hac yolunda gördüğü kabe karşısındaki ilk an dayımın hayatında ömre bedel bir an olarak yerleşti, döndüğünde aile büyüklerine anlatırken sesi titremeye başlıyordu mütemadiyen.
- Üniversiteyi birincilikle bitiren genç mezuniyet törenindeki o anı ömre bedel olarak nitelendirdi, yıllarca çalışmanın karşılığını tek bir anda almış olmanın değerini söze döktü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bedel Türkçede karşılık, değer, ödenmesi gereken miktar anlamı taşır; askere bedel ödeme, vergi bedeli, mal bedeli gibi resmi kullanımlarda da yer alır. Halk dili bu kavramı zamansal bir ölçüye dönüştürür; bir an ömre bedel ise koca bir hayatın değeri kadardır. Söz değerin ölçeklenmesinde halk bilgeliğinin ekonomik dilini de barındırır gerçekten oldukça akıllıca.
Çocuğun ilk gülümsemesi, ilk torunu kucağa alma anı, hac yolculuğundaki manevi tecrübeler, sevdiğine kavuşma anı, evlat sahibi olma, yıllarca çalışılan hedefe ulaşma, uzun yıllar sonra kavuşulan kayıp yakın gibi pek çok hayat anı bu kalıpla anılır. Halk dili büyük değerli anları tek bir kalıba sığdırır; söyleyenin tonu daima sevgi doludur gerçekten.
Pek çok şair ve yazar dramatik anları okuyucuya hızla geçirebilmek için bu zarif kalıba başvurur. Bir tek anın koca bir hayatın değerini taşıması fikri edebiyatın temel duygulanım pratiğine uyar. Halide Edip, Yakup Kadri, Cemil Meriç gibi yazarların kalemiyle deyim halk dilinin gücünü edebi dile taşımış olur gerçekten oldukça etkili bir araçtır anlatım için.