Anlamı
bir şeyi paylaşmak veya bir şeye katılmak:
'Kadınları hayata ortak olmayan millet öksüzdü, yarı kuvvetini kullanamıyor demekti.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Ortak olmak, bir mülke, bir işe ya da bir paylaşıma kendi rızasıyla dahil olmaktır. Tarık Buğra'nın kadınları hayata ortak olmayan millet öksüzdü cümlesi bu kalıbın güçlü bir kullanımıdır; sözcük ekonomik anlamın ötesine geçip kamusal hayata katılımı anlatır. Şirketler hukukunda hisse alıp şirkete ortak olunur; aile içinde mirasa ortak olunur; manevi olarak bir hayır işine ya da projenin ruhuna ortak olunur. Ortak olmak kelimesi sözleşme imzalanan resmi anlardan duygusal birliktelik anlarına kadar geniş bir yelpazede yaşar. Ortak etmek ile arasında özne yönü bakımından temel bir fark vardır; biri davet eden tarafı, diğeri davete uyan tarafı anlatır. Bir baba oğlunu ortak eder, oğul ortak olur. İki cümle aynı sahnenin iki yüzünü gösterir.
Ortak Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Babamın işyerine ortak olduğum gün dedem dükkanın anahtarını sembolik bir tören gibi elime tutuşturdu, üç kuşaklı emek artık benim sırtımdaydı.
- Tarık Buğra'nın dediği gibi kadınları hayata ortak olmayan millet öksüzdü, çağdaş bir toplum cinsiyet ayrımı olmadan her bireyin katkısını arar.
- Belediyenin yeni park projesine gönüllü olarak ortak olduk, hafta sonları bahçedeki bitkilerin sulanmasını mahalle ailelerimizle sırayla üstlendik gönülden.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Şirket ana sözleşmesinde adı geçen, hissedar olarak hak ve sorumluluk taşıyan kişi anlamına gelir. Vergi yükümlülüğü, borç sorumluluğu, kar payı hakkı ve karara katılım yetkisi getirir. Tapulu mülke ortak olmak ise paylı mülkiyet anlamı taşır. Bütün bu hukuki sonuçlar nedeniyle ortak olmadan önce dikkatli inceleme yapmak gerekir; geri dönüş çoğunlukla pahalıdır.
Bir hayır işine ortak olmak, bir projenin ruhuna ortak olmak, hatta bir acıya ortak olmak gibi kullanımlar manevi anlam taşır. Türk kültüründe yas, mutluluk, kutlama gibi anlarda başkalarına ortak olmak duygusal bağı pekiştirir. Hayata ortak olmak ifadesi en geniş kapsamlı kullanımdır; topluma katılım ve sorumluluk üstlenme anlamını içerir.
Ortak olmak gönüllü dahil olma kararıdır, ortak etmek ise birinin başka birini sürece kabul etmesidir. Aynı sahnenin iki yüzüdür. Babası oğlunu işyerine ortak etti cümlesi ile oğul babasının işyerine ortak oldu cümlesi aynı olayı anlatır ama özneyi farklı yere koyar. Resmi belgelerde her iki kalıp da kayda geçer.