Anlamı
pislik ve kir çok olmak.
Detaylı Açıklama
Paçalarından akmak deyimi, bir kişinin veya nesnenin son derece kirli, bakımsız, pislik içinde olması durumunu çarpıcı bir abartma ile anlatır. Söz, kirin pantolonun paçasından sızıp akacak kadar fazla olduğu görsel imgesinden beslenir; bedensel ve nesnel kirin uç noktasını tasvir eden güçlü bir benzetmedir. Uzun süre yıkanmamış kişiler, ihmal edilmiş bakımsız evler, temizliği yapılmamış araçlar, hijyen kurallarını gözetmeyen mekânlar, sahipsiz kalmış terk edilmiş binalar için söylenir. Söz eleştirel ve kınayıcı bir tonla kullanılır; hijyenin ve bakımın eksikliğini açıkça vurgular. Türkçenin temizlik ve düzen değerini koruyan eleştirel ifadelerinden biri olarak halk dilinde sıkça karşımıza çıkar. Söz, çağdaş hijyen ve düzen değerlendirmesinin halk dilindeki eleştirel ve görsel bir karşılığı olarak günümüzde de kullanılır.
Paçalarından Akmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzun bir kamp gezisinden dönen yorgun yolcu paçalarından akıyor halde kapıyı çaldı, eşi gülerek banyo hazırladı, tüm aile birlikte sohbet ederek yorucu yolculuğu kapatma anını paylaştılar.
- Ağır endüstriyel işten gelen işçi paçalarından akıyor halde eve girdi, eşi onun zor şartlarda çalışmasının değerini bir kez daha takdir etti, akşam yemeği aile sıcaklığında geçti.
- Eski tarihi binanın bakımsız sahnesi paçalarından akıyor halde duruyordu, restorasyon ekibi titiz bir çalışma planı çıkararak yapının yeniden değer kazanması için yatırım yaptılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Akmak Türkçede sıvının veya pisliğin bir yüzeyden aşağı doğru hareket etmesini anlatır; su akmak, gözyaşı akmak, ter akmak gibi kullanımlarda fiilin bu işlevi belirgindir. Paçalarından akmak kalıbında bu somut akış sahnesi mecazi bir abartı ile pislik miktarını söze döker. Halk dili duyumsal olarak çok kirli bir görünümün tablosunu zihinde canlı tutar.
Halk dili somut fiziksel kirlilik benzetmesini ahlaki bozulmaya da taşımıştır; bir kurumun veya kişiliğin yolsuzluk, etik ihlalleri veya ahlaki sorunlarla dolu olması paçalarından akıyor diye tasvir edilebilir. Söz fiziksel kirden mecazi etik kirine kolayca geçiş yapar; halk dili çok yönlü bir kullanım sunar.
Yolsuzluk skandalları, etik ihlal eden kurumlar, ahlaki sorunlu yöneticiler, sahte hayır kurumları, dolandırıcılık ağları gibi modern sosyal sorunların eleştirisinde söz mecazi olarak sıkça kullanılır. Halk dili modern toplumsal denetim bilincinin sözel bir aracını sunar; söz çağdaş etik tartışmalarında da canlı bir araç olarak yaşar.