Anlamı
1) gereksiz olarak çok para harcamak; 2) çok para harcatmak; 3) görevli bulunduğu yerin imkânlarından yararlanarak para çalmak, rüşvet almak.
Detaylı Açıklama
Para yemek deyimi üç yakın anlamda kullanılır: birincisinde gereksiz biçimde çok para harcamak, ikincisinde başkasına çok harcatmak, üçüncüsünde görev konumundaki imkânlardan rüşvet ya da zimmet yoluyla para çalmak anlamına gelir. Söz, eleştirel ve kınayıcı bir tonla kullanılır; etik dışı veya hesapsız harcamayı yargılar. Kamu görevlilerinin yolsuzluk eylemleri, yöneticilerin görev araçlarını kişisel çıkarına çevirmesi, hovarda kişilerin denetimsiz harcamaları, başkalarının emeğini sömüren kimseler için söylenir. Çağdaş yolsuzlukla mücadele, kamu yönetimi etiği ve mali şeffaflık tartışmalarında halk dilinin doğrudan eleştirel keskinliği bu deyim aracılığıyla kalıcı biçimde dile getirilmeye devam eder. Söz, çağdaş kamu yönetimi etiği ve mali şeffaflık çalışmalarında halkın geleneksel uyarısının yer aldığı temel bir kalıptır.
Para Yemek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Lüks tatil planı yapan ailenin bütçesi beklenmedik biçimde çok para yedi, yolculuk dönüşü aile masraflarını gözden geçirdi, sonraki tatilleri için daha ekonomik seçenekler araştırmaya başladılar.
- Devasa bir tadilat projesi para yiyor diye amcam söze döktü, kalan bütçesini yeniden planlamak zorunda kaldı.
- Rüşvet aldığı tespit edilen memurun para yediği ortaya çıkınca dava açıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlam belirleyicidir. Bir kişinin harcaması için söylenirse savurganlık anlamı belirir. Bir iş veya projenin maliyeti için söylenirse maliyet vurgusu çıkar. Bir görevli için söylenirse rüşvet ve yolsuzluk anlamı belirgindir. Halk dili tek kalıba üç ayrı sosyal eleştiriyi sığdırarak konuşmacıya çok yönlü bir kullanım esnekliği sunar.
Yemek Türkçede sadece gıdayı almak değil tüketmek, alıp götürmek anlamı da taşır; pas yemek, dayak yemek, faiz yemek gibi kalıplarda fiilin bu zengin işlevi belirgindir. Para yemek kalıbında paranın tüketildiği, alıp götürüldüğü anlamı baskındır. Halk dili bu zengin fiille finansal kayıp ve kazancı söze döker.
Modern yolsuzluk eleştirisinde rüşvet, kara para, gizli ödeme gibi kavramlar para yedi kalıbı ile halk dilinde sertçe ifade edilir. Halk dilinin köklü kalıbı modern denetim ve adalet sistemlerinin sözel bir aracı olarak iş görür. Söz vatandaşın yolsuzluk bilincinin sözel bir göstergesi olarak yaşar; halk bilgeliği çağdaş etik için canlı bir uyarı kaynağıdır.