Anlamı
1) ışık yanıp sönmek:
'İdare lambası pır pır edip duruyordu sofadaki merdiven başında.' -Ç. Altan. 2) heyecanlanmak.
Detaylı Açıklama
Pır pır etmek deyimi, somut anlamda bir ışığın yanıp sönmesi, titrek bir biçimde parlaması; mecazi olarak ise bir kimsenin heyecanlanması, kalbinin yoğun çarpması anlamında kullanılır. Söz, kuş kanat çırpışı ve titreyen ışık sesinin halk diline yansımış bir ses sembolik kalıbıdır. Eski gazyağı lambasının titrek ışığı, eski filmlerin gerilim dolu sahnelerinde yanıp sönen lambalar, romantik bir teklif beklerken kalbi pır pır eden âşıklar, sınav sonucu beklerken heyecan dolu öğrenciler, ilk iş görüşmesine giden gençler, ilk gün okula başlayan çocukların heyecanları, yıldızlı bir akşamda parıldayan yıldızların titreyen ışıkları, eski mahalle sokaklarındaki titrek elektrik direği lambaları bu deyimle anılır. Söz mizahi, heyecanlı ve gözlemli tonlarla kullanılır. Türkçenin ses sembolik dilinin halk arasındaki canlı bir kalıbıdır.
Pır Pır Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İdare lambası pır pır edip duruyordu sofadaki merdiven başında diyen yazar eski mahalle yaşamının gerilim dolu atmosferini canlı biçimde aktarıyordu.
- Romantik teklif beklerken kalbi pır pır eden genç hanım sevdiği kişinin sözlerini duymak için sabırsızlıkla beklerken duygusal bir anı yaşıyordu.
- Sınav sonucu beklerken kalbi pır pır eden kararlı öğrenci sayfayı açar açmaz hayalindeki bölüme yerleştiğini görünce büyük bir mutluluk yaşadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pır pır kuş kanat çırpışını, titrek ışık sesini ve heyecanlı kalp çarpışını sözel olarak resmeden ses sembolik bir tekrarlı kalıptır. Halk dili somut bir sesi sözel olarak canlandırarak titrek ve hızlı bir hareketin görsel hayalini güçlendirir; ses sembolik kullanımı halk dilinin yaratıcı bir aracıdır.
Somut anlamda eski gazyağı lambalarının titrek ışığı, eski filmlerin yanıp sönen lambaları, titreyen mum ışıkları için kullanılır. Mecazi anlamda ise romantik teklif öncesi heyecan, sınav sonucu bekleyişi, iş görüşmesi anı, okula başlama heyecanı gibi pek çok heyecanlı kalp çarpışı durumunda söz tam yerini bulur ve.
Çetin Altan gibi yazarlar bu deyimi karakterlerin gündelik yaşam sahnelerini canlı biçimde aktarmak için sıkça kullanmıştır. Söz edebî metinlerde hem somut ses tasvirini hem mecazi heyecan halini aynı kalıpla canlandırır; çift anlamlı zenginliği ile değerli bir edebî araç olarak yer alır ve günümüze taşır.