Anlamı
çevik, çok hareketli, yerinde duramayan.
Detaylı Açıklama
Pire gibi deyimi, bir kimsenin son derece çevik, hareketli, atik ve yerinde duramayan bir karakterde olduğunu canlı bir benzetme ile anlatan bir kalıptır. Söz, pirenin küçük bedeni ile ani ve şaşırtıcı sıçramalar yapma yeteneğinden beslenir; bu doğa gözleminden hareketle insanın canlı ve çevik niteliğini somut bir imgeyle vurgular. Sürekli koşturan enerjik çocuklar, sahnede dinamik bir performans sergileyen genç sanatçılar, basketbol sahasında hızla ileri geri hareket eden oyun kuruculuğu yapan oyuncular, mutfakta birden çok işi aynı anda halleden işlek hanımlar, takım sporlarında çabuk pozisyon değiştiren atletler, derslerinde sürekli soru sormak için elini kaldıran meraklı öğrenciler bu deyimle anılır. Söz takdir edici ve mizahi tonlarda kullanılır. Türkçenin doğa gözleminden beslenen halk arasındaki canlı bir karşılığıdır.
Pire gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bahçede pire gibi koşan küçük çocuk sabahtan akşama kadar yerinde duramıyordu, anne onun enerjisini sportif kanallara yönlendirmek istiyordu.
- Basketbol takımının oyun kurucusu pire gibi sahada hareket ederek savunmacıları şaşkına çevirdi, takımı sayıya götürmek için çabalıyordu.
- Mutfakta pire gibi hareket eden işlek hanım birden çok yemeği aynı anda hazırladı, misafirler sofranın zenginliğine hayran kaldılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pire son derece küçük olmasına rağmen kendi vücut boyunun yüzlerce katı kadar zıplama yeteneğine sahip bir böcektir. Bu şaşırtıcı çeviklik ve hareket gücü halk gözleminde dikkat çekmiş; insanın atik ve enerjik niteliğini ifade etmek için doğal bir benzetme kaynağı olmuştur. Doğanın çevikliğinden ders alan bir kalıptır.
Özellikle küçük çocuklar, ergenlik dönemi enerjik gençler, dinamik sporcular, hızlı düşünen ve hareket eden meslek profesyonelleri, sahne sanatçıları gibi enerjik yaş grupları ve karakterler için söz tam yerini bulur. Halk dili çevikliğin sözel bir aracını sunar; pozitif bir takdir kalıbı olarak.
Türkçede pire için yorgan yakmak, pireye kızıp yorgan yakmak, pireyi deve yapmak, pireyi gözünden vurmak gibi pek çok pire kalıbı vardır. Pire halk dilinde küçüklük ve çeviklik sembolü olarak özel bir yer tutar; aynı imgeden farklı anlamlı pek çok deyim türetmek halk dilinin yaratıcılığını gösterir.