Anlamı
karşısındakini rahatsız edici ve sinirli bir biçimde bakmak.
Detaylı Açıklama
Pis pis bakmak deyimi, bir kimsenin karşısındakini rahatsız edici, küçük düşürücü ya da sinirli bir biçimde, kötü niyetli bir şekilde bakması anlamında kullanılır. Söz, somut bir bakış tasvirinden beslenir; bakışın masum ve düz olmayışını, içinde küçümseme, hor görme ya da kötü düşünce taşıyışını ifade eder. Karşıdakine üstünlük taslayan kibirli kişiler, mahalledeki yeni gelenlere ön yargılı yaklaşan komşular, sınıf içinde kıskançlık duyan rakip öğrenciler, iş yerinde rekabet eden çalışanlar, sokakta yabancıyı tedirgin eden yoldan geçenler, otoyolda trafik tartışması sırasında diğer sürücüye sinirli sinirli bakanlar bu deyimle anılır. Söz negatif ve uyarıcı bir tonla kullanılır. Türkçenin sosyal davranış gözleminin halk arasındaki canlı bir kalıbı olarak yaşar.
Pis Pis Bakmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mahalleye yeni taşınan aileye pis pis bakan eski komşular ön yargılı tavırları ile dikkat çekti, kadın bu durumdan rahatsız olarak balkona çıkmıyordu.
- Sınıfta rakibinin başarısını çekemediği için pis pis bakan öğrenci kötü niyetini gizleyemiyordu, öğretmen onunla özel bir konuşma yapma kararı aldı.
- Trafikte tartıştığı sürücüye pis pis bakan asabi adam sakinleşmeyi başaramadı, sonunda araçtan inerek gergin bir konuşmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz masum olmayan, içinde kötü niyet, kıskançlık, küçümseme, hor görme gibi olumsuz duyguların gizlendiği bir bakışı tarif eder. Halk dili insanların gözlerinden duygu okuma geleneğine dayanarak bakışın sosyal yorumunu sözel olarak ifade eder; sözsüz iletişimin değerli bir gözlemini yansıtır.
Sosyal kıskançlık anları, ön yargılı yaklaşımlar, rekabet ortamları, dışlama davranışları, ayrımcı tutumlar, trafik tartışmaları, mahalle gerginlikleri, iş yerinde rekabet dinamikleri gibi pek çok olumsuz sosyal etkileşim sahnesinde söz tam yerini bulur. Halk dili olumsuz sosyal davranışları sözel olarak kayıt altına alır.
Modern sosyal psikoloji sözsüz iletişimin, beden dilinin, göz teması ve bakışların önemini vurgular; mikro ifadelerden duygu okuma kuramları geliştirilmiştir. Pis pis bakmak deyimi bu çağdaş sözsüz iletişim çalışmalarının halk dilindeki köklü öncüsüdür; bakış yorumunun değerini yüzyıllar öncesinden dile getirir.