Anlamı
canını vermek, ölmek:
'Az değildir varmadan senin gibi yurduna / Post verenler yabanın hayduduna, kurduna' -F. N. Çamlıbel.
Detaylı Açıklama
Post vermek deyimi, bir kimsenin canını vermesi, ölmesi, kendisini feda etmesi anlamında kullanılır. Söz, postun yani derinin bedenin sembolü olarak halk dilinde yer almasından beslenir; postu vermek hayatın en değerli unsuruna sembolik olarak veda etmek anlamına gelir. Vatan savunmasında şehit düşen askerler, bir ailesi için kendi hayatını tehlikeye atan vefakâr kimseler, mesleğinin gereği olarak hayatını kaybeden itfaiyeciler veya doktorlar, bir kardeşini kurtarmak için kendini feda eden kahraman gençler, doğal afetlerde başkalarını kurtarmak için canını veren gönüllüler, hayvanları kurtarmak için tehlikeye atılan duyarlı kimseler bu deyimle anılır. Söz hüzünlü, saygı dolu ve trajik tonlarla kullanılır. Türkçenin fedakârlık ve şehadet dilinin halk arasındaki köklü bir kalıbı olarak değerini günümüze taşır.
Post Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Az değildir varmadan senin gibi yurduna post verenler yabanın hayduduna kurduna diyen şair vatan savunmasının ağır bedellerini hüzünle anlatıyordu.
- Yangın esnasında binadan çocuk kurtarmak için içeri giren itfaiyeci post vererek görevinin gerektirdiği fedakârlığı en yüksek bedelle ödedi.
- Sel felaketinde komşusunu kurtarmak için sulara atlayan kahraman genç post vererek vefakârlığını canıyla kanıtladı, mahalleli onu unutmadı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, postun halk dilinde derinin ve bedenin sembolü olarak kullanılmasından doğmuştur. Postu vermek bedenin en kıymetli unsurunun yani yaşamın verilmesi anlamında halk diline yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Post halk dilinde derinin sembolüdür; deri ise bedenin koruyucu kabuğu olarak yaşamın somut bir simgesi sayılır. Postu vermek sembolik olarak bedenin en kıymetli unsurunu yani yaşamı vermek anlamına gelir. Halk dili somut beden imgesinden hareketle fedakârlığın en uç noktası olan ölümü sözel olarak ifade etmiştir.
Vatan savunması ve şehadet, mesleki fedakârlık, aile koruma davranışları, doğal afet kurtarmaları, gönüllü itfaiye işleri, sağlık hizmetlerinde risk alma, sosyal sorumluluk projelerinde tehlikeli görevler gibi pek çok alanda söz hüzünlü ve saygı dolu bir kalıp olarak yer alır. Halk dili fedakârlığın sözel bir aracını sunar.
Faruk Nafiz Çamlıbel gibi şairler bu deyimi vatan ve fedakârlık temalı eserlerde sıkça kullanmıştır. Söz edebî metinlerde şehadetin trajik güzelliğini, fedakârlığın yüce anlamını canlı bir kalıpla aktarır; vatan edebiyatının değerli bir aracı olarak yer alır ve değerini günümüze kadar koruyarak günümüze ulaşır.