Anlamı
değersizleşmek:
'Altın idin pula döndün / Yere düşer paslanırsın' -Halk türküsü.
Detaylı Açıklama
Pula dönmek deyimi, bir kimsenin ya da bir nesnenin önceki değerini kaybetmesi, değersizleşmesi, eski parlaklığından uzaklaşması anlamında kullanılır. Söz, altının ya da değerli bir nesnenin değersiz pula dönmesi imgesinden beslenir; somut bir değer kaybı imgesinden hareketle mecazi bir değer kaybı kavramı oluşturulmuştur. Eski iş başarılarını koruyamayıp gerileyen iş insanları, yıldız parlaklığını kaybetmiş eski sanatçılar, gençliğin verdiği özgüveni kaybetmiş yaşlı bireyler, ekonomik krizler nedeniyle değer kaybeden yatırımlar, eski popülerliğini kaybeden teknolojik ürünler, beğeni almayan yeni nesil eser üreten yazarlar, çağın dışında kalan eski moda kıyafetler bu deyimle anılır. Söz hüzünlü ve dramatik tonlarla kullanılır. Türkçenin değer kaybı dilinin halk arasındaki köklü bir karşılığı olarak yaşar.
Pula Dönmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Altın idin pula döndün yere düşer paslanırsın diyen halk türküsünün sözleri değer kaybetmenin hüznünü duygusal bir dille anlatıyordu.
- Eski iş başarılarını koruyamayan iş insanı sektörde pula dönmüş gibi hissediyor, eski parlak günlerini özlemle hatırlayarak yeni başlangıçlar planlıyordu.
- Yıldız parlaklığını kaybetmiş eski sanatçı pula dönmüş popülerliğini geri kazanmak için yeni projelere başlamış, hayranları ona yeniden umut veriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Altın değerli bir madenin sembolü iken pul oldukça düşük değerli bir para birimidir; iki nesne arasındaki değer farkı uçurum oran üzerine kurulmuştur. Halk dili bu somut değer karşıtlığını mecazi değer kaybı kavramına taşımış; eski parlaklıktan uzaklaşmanın hüznünü canlı bir benzetme ile dile getirmiş zarif bir kalıp oluşturmuştur.
Eski iş başarılarının yitirilmesi, eski sanatçı parlaklığının kaybedilmesi, gençliğin verdiği özgüvenin kaybı, ekonomik değer kaybı, teknolojik ürünlerin eskimesi, çağın dışında kalan eski moda, beğeni kaybeden eski sanatçılar gibi pek çok değer kaybı durumunda söz tam yerini bulur. Halk dili değer kaybının sözel aracını sunar.
Türk halk türkülerinde değer kaybı, eski parlaklığın yitirilmesi, hüzünlü kader temalı pek çok söz bulunur; pula dönmek de bu hüzünlü halk şiirine konu olan değerli bir mecazdır. Türküler halk dilinin değer kaybı imgelerini şiirsel bir derinlikle taşıyarak değerini günümüze kadar koruyarak günümüze ulaşır.