Anlamı
tepkimek:
'Çok ani, hemen hiç düşünmeden reaksiyon gösterdim.' -E. Işınsu.
Detaylı Açıklama
Reaksiyon göstermek deyimi, bir kimsenin bir olay ya da söz karşısında tepkimek, tepki vermek anlamında kullanılır. Söz, kimya bilimindeki reaksiyon kavramından gelir; bir maddeye dış uyaran verildiğinde gösterdiği değişimi anlatır. Mecazi olarak insan davranışında bir uyarana verilen anlık tepkiyi ifade eder. Kötü bir habere ani gözyaşıyla tepki veren bir vatandaş, iş yerinde yapılan haksız bir eleştiriye sözel tepkide bulunan bir çalışan, sosyal medyada paylaşılan bir görüntüye yorumlarla yanıt veren kullanıcılar, çocuklarına yapılan haksızlığa anında müdahale eden anne baba tipik örneklerdir. Söz genelde nötr ve teknik bir tonla geçer; tepkinin ne yönde olduğu cümlenin gidişatından anlaşılır. Çağdaş Türkçenin yaygın iletişim kalıplarındandır.
Reaksiyon Göstermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Çok ani hemen hiç düşünmeden reaksiyon gösterdim diyen yazar karakterin içsel hızını birkaç kelimeyle aktarıyordu.
- İş yerinde yapılan haksız eleştiriye anında reaksiyon gösteren çalışan toplantıyı toparlayarak meseleyi net bir biçimde açıkladı.
- Sosyal medyada paylaşılan bir görüntüye milyonlarca kullanıcı reaksiyon gösterdi, hashtag kısa sürede gündemin en üst sıralarına yerleşti.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Latince re ve actio (geriye dönen eylem) kelimelerinden türemiştir. Türkçeye Fransızca üzerinden Tanzimat döneminden itibaren girmiş, özellikle bilim ve teknoloji dilinde yaygın kullanım kazanmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Reaksiyon, Latince re ve actio kelimelerinden türeyen, geriye dönen eylem anlamına gelen bir kelimedir. Türkçeye Fransızca üzerinden Tanzimat döneminden itibaren girmiş, özellikle bilim ve teknoloji dilinde yaygın kullanım kazanmıştır. Bugün gündelik dilin de bir parçasıdır.
Beklenmedik bir olay karşısında verilen ani tepkiler, sözlü eleştirilere verilen yanıtlar, kötü ya da iyi haber alındığı anlardaki davranışlar, sosyal medya paylaşımlarındaki kollektif tepkiler, çocuklara yapılan haksızlıklara ebeveyn müdahaleleri gibi pek çok anlık tepki anında söz tam yerini bulur.
İki kalıp neredeyse eş anlamlıdır ve birbirinin yerine kullanılabilir. Reaksiyon göstermek biraz daha teknik ve modern bir hava taşır; tepki göstermek ise daha yerli ve halk diline yakındır. Bağlama göre seçim yapılır; resmi ya da bilimsel metinlerde reaksiyon, gündelik konuşmada tepki daha sık geçer.