Anlamı
hatır ve hayalinden geçirmemek, olacağına inanmamak.
Detaylı Açıklama
Rüyasında görse hayra yormamak deyimi, bir kimsenin belirli bir olayın olacağını hatır ve hayalinden geçirmemesi, gerçekleşmesine en ufak bir ihtimal vermemesi anlamında kullanılır. Söz halk inancındaki rüya tabir geleneğinden beslenir; bir rüyada görülen sembollerin hayra ya da şerre yorulması yüzyıllardır halk arasında yaygın bir uygulamadır. Bu deyim olayın o kadar imkansız sayıldığını anlatır ki rüyada görse bile insan bunu iyiye yormaz, kabul etmez. Hiç çalışmadığı halde sınavı kazanmayı bekleyen tembel öğrenci, hiç bir emek vermeden büyük bir başarı bekleyen biri, bir düşmanlığın dostluğa dönüşmesini öngörmeyen bir kişi, eski bir kaybın geri dönüşünü hayal edemeyen bir aile tipik örneklerdir. Söz hafif eleştirel ya da hayretli bir tonla geçer.
Rüyasında Görse Hayra Yormamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yıllarca düşman gibi konuşmadığı eski arkadaşıyla barışmasını rüyasında görse hayra yormayan amca olayı yıllarca anlattı.
- Hiç ders çalışmayan tembel öğrenci sınavda yüksek not almasını rüyasında görse hayra yormazdı.
- Eski bir kaybın geri dönüşünü ailede kimse rüyasında görse hayra yormazken o gün gelen telefon herkesi şaşırttı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, halk inancındaki rüya tabir geleneğinden beslenmektedir. Çift katmanlı bir imkansızlık vurgusu için halk dilinin yarattığı zengin bir kalıptır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz halk inancındaki rüya tabir geleneğine doğrudan bağlıdır. Halk arasında rüyalar görüldükten sonra deneyimli yorumcular tarafından hayra ya da şerre yorulurdu. Bu deyim olayın o kadar imkansız sayıldığını anlatır ki en olumlu sembolün dahi gerçekleşmeyeceği düşünülür. Halk dili rüya kültürünün zenginliğinden bir metafor doğurmuştur.
Sözün yapısı çift katmanlı bir imkansızlık vurgusu içerir. Birincisi rüyada görme bile düşünülmez; ikincisi görse bile insan bunu hayra yormaz, kabul etmez. Halk dili olayın gerçekleşmezliğini sözel olarak iki kat pekiştirerek kuşkusuz bir imkansızlık ifadesi oluşturur.
Söz halk dilinin beklenti psikolojisini anlatır. Bir kişinin olayların gerçekleşme ihtimalini düşük gördüğünü, en uzak ihtimalleri bile kabul etmediğini ifade eder. Sosyolojik olarak söz toplumda bazı olayların gerçekleşmez sayıldığı durumların dilsel ifadesidir; halk dilinin imkansızlık dilinin en güçlü kalıplarından biridir.