Anlamı
sabahleyin gökyüzünde görülen kızıllık, o akşam havanın kış gibi olacağını, akşam görülen kızıllık ise ertesi sabah havanın güze döneceğini belirtir.
Detaylı Açıklama
Sabahın kızıllığı akşamı kış eder, akşamın kızıllığı sabahı güz eder atasözü, halk meteorolojisinin gözleme dayalı bilgeliğini dile getirir. Söze göre sabahleyin gökyüzünde görülen kızıllık o akşam havanın kış gibi soğuyacağını; akşam görülen kızıllık ise ertesi sabah havanın güz gibi ılıman olacağını haber verir. Bilimsel hava tahmininden yoksun çağlarda köylü, ekinini ve gününü gökyüzünün rengine bakarak planlardı; bu atasözü de o birikmiş gözlemi akılda kalıcı bir kalıba dökmüştür. Renk ile ertesi günün havası arasında kurulan bu bağ, çiftçinin tarlaya, yolcunun yola çıkmadan önce başvurduğu pratik bir kılavuz gibiydi. Bugün yerini modern tahminlere bırakmış olsa da, doğayı okumanın inceliğini gösterir. Kızıllığın ardındaki nem ve toz değişimi, modern bilimce de hava dönüşümünün habercisi sayılır.
Sabahın Kızıllığı Akşamı Kış Eder, Akşamın Kızıllığı Sabahı Güz Eder Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sabah erken çıkıp gökyüzü kızıl bulutlarla dolu görüldüğünde dedem sabahın kızıllığı akşamı kış eder atasözünü tekrarlayıp pencereyi kapadı.
- Akşam vakti gökyüzü kızardığında teyzem akşamın kızıllığı sabahı güz eder sözünü hatırlatıp ertesi gün için güzel hava beklediğini söyledi.
- Kır yürüyüşüne çıkmadan önce gökyüzünü gözlemleyen aile, sabahın kızıllığı akşamı kış eder akşamın kızıllığı sabahı güz eder sözünü hatırlayıp hazırlığını gözden geçirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz yüzyıllar boyunca halk arasında yapılan hava gözlemine dayanır. Sabah ile akşam arasındaki gökyüzü renklerinin değişimi ile sonraki hava durumu arasındaki ilişki gözlemlenmiş ve sözel bir kalıba dönüştürülmüştür. Halk meteorolojisi bilimsel meteoroloji öncesi dönemlerin değerli bir bilgi mirasıdır.
Modern meteoroloji gökyüzü renklerinin atmosferdeki nem ve toz miktarıyla ilgili olduğunu açıklar. Sabah kızıllığı yüksek nem ve gelmekte olan bir hava değişimine işaret ederken akşam kızıllığı kuruyan havaya işaret edebilir. Halk gözleminin bilimsel temellerinin olduğu modern araştırmalarda kabul edilir.
Modern meteoroloji ve hava tahmin uygulamalarının yaygınlaşmasıyla söz gündelik kullanımda azalmıştır. Yine de kırsal kesimlerde, yaşlı kuşaklar arasında ve geleneksel tarım işlerinde bir hava okuma bilgisi olarak değerini korur.