Anlamı
hakkıyla yararlanılacak bir şeyin meydana gelmesi için birtakım ögelerin bir araya gelmesi gerektir; kişi kendi emeği ile kazanç sağlayıp bunu baba malına katmıyorsa babasından kalan mal tez tükenir.
Detaylı Açıklama
Sade pirinç zerde olmaz, bal gerektir kazana; baba malı tez tükenir, evlat gerek kazana atasözü iki bağlantılı halk öğüdünü tek kalıpta birleştirir. Birinci yarı, iyi bir sonucun ortaya çıkması için gerekli öğelerin bir araya gelmesi gerektiğini anlatır: sade pirinçten zerde olmaz, bal ve safran katılmalıdır. İkinci yarı ise kişi kendi emeğiyle kazanç sağlamadan yalnızca mirasla yaşamaya kalkarsa, baba malının tez tükeneceğini söyler. Böylece söz hem doğru bileşimin hem de bağımsız emeğin önemini vurgular. Yalnızca hazır servete güvenen bir varis ya da kendi katkısını koymayan biri için hatırlatılır. Öğretici ve uyarıcı bir sözdür; hazıra konmanın geçici, alın teriyle kazanmanın kalıcı olduğunu anlatır.
Sade Pirinç Zerde Olmaz, Bal Gerektir Kazana; Baba Malı Tez Tükenir Evlat Gerek Kazana Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sadece hazır mirasa güvenen genç akrabaya aile büyükleri, sade pirinç zerde olmaz bal gerektir kazana baba malı tez tükenir evlat gerek kazana sözünü hatırlattı.
- Babasından kalan mülkleri hızla tüketen mirasçı, baba malı tez tükenir evlat gerek kazana kısmını acı biçimde anladı.
- Usta, işin yalnız malzemeyle bitmediğini anlatmak için sade pirinç zerde olmaz bal gerektir kazana bölümünü örnek verdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, halkın pratik bilgeliği kısa ve akılda kalıcı biçimde aktarma geleneğinden doğar. Birinci yarı bileşik bir başarı için gerekli öğeleri, ikinci yarı bağımsız emeğin değerini vurgular. İki öğüt birbirini tamamlar; başarı için hem doğru bileşim hem de kişisel çaba gerekir.
Çağdaş bağlamda söz, hazıra konma kültürünü değil kişinin kendi emeğini ve katkısını öne çıkarır. Mirasa ya da hazır servete güvenmenin geçici olduğunu; kalıcı olanın alın teriyle kazanılan olduğunu hatırlatır. Her kuşağın kendi değerini üretmesi gerektiğini söyler.
Zerde, safranla sarı renge boyanan, ballı bir pirinç tatlısıdır; Anadolu mutfağının geleneksel tatlılarından biridir. Sade pirinçten yapılamaz, bal ve safran katılması gerekir. Atasözü bu somut yemek örneğini alır: tek bir öğe yetmez, ancak doğru bileşimle iyi sonuç elde edilir.