Anlamı
birinin hoşlanacağı biçimde konuşmak veya davranmak:
'Sakalına göre tarak vurdum. Oğlunun çok selamı var, dedim. Tarla icarlarını toplar, kendi elleriyle verir, dedim.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
Sakalına göre tarak vurmak deyimi, bir kimsenin karşısındakinin hoşlanacağı biçimde konuşması ya da davranması; ona uygun bir tutumla yaklaşması anlamında kullanılır. Berber, müşterinin sakalına bakıp uygun tarakla yaklaşır; deyim de bu somut mesleki gözlemi sosyal ilişkilere taşır. Bir müşterinin beğenisini gözeterek konuşan bir esnaf ya da görüşmecinin havasını okuyup ona göre cevap veren bir iş adayı, sakalına göre tarak vurmuş olur. Söz nötr, pratik ya da bağlama göre hafif eleştirel bir tutum taşır; karşıdakine göre tavır ayarlamanın hem sosyal zekâ hem de kimi zaman fırsatçılık yönünü imler. Konuşanın niyeti, sözün olumlu mu yoksa iğneleyici mi olduğunu belirler. Sözün değeri, konuşanın niyetinde saklıdır: aynı davranış hem saygı hem de çıkarcılık olabilir.
Sakalına Göre Tarak Vurmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Karşısındakinin neden hoşlandığını çabucak anlayan satıcı, sakalına göre tarak vurarak müşteriyi memnun etmeyi hep başarırdı.
- Müşterinin beğenisini düşünerek sakalına göre tarak vuran esnaf yıllarca düzenli müşterilerini kazanmayı başardı.
- Görüşmedeki pozisyonunu doğru okuyan iş adayı sakalına göre tarak vurarak işveren karşısında olumlu bir izlenim bıraktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal duyarlılığı ve duruma uygun tepki verme becerisini öne çıkarır. Muhatabın duygu durumunu, kültürel arka planını ve beklentilerini okuyabilmenin, sosyal ilişkilerde değerli bir yetenek olduğunu vurgular. Karşısındakinin hâlini görüp ona göre davranmayı bir incelik sayar.
Berber, müşterinin sakal ve saç yapısına göre farklı biçimde davranır, ona uygun aletle yaklaşır. Bu tanıdık mesleki ayrıntı, her insana ayrı bir yaklaşım gerektiği fikrine örnek olur. Böylece gündelik bir berber gözlemi, sosyal bir beceriyi anlatan bir imgeye dönüşür.
Söz sahteliği değil, empatiyi ve sosyal duyarlılığı öne çıkarır. Karşıdakinin hoşlanacağı biçimde davranmak; yalan söylemek değil, saygıyla ve anlayışla yaklaşmaktır. Yine de konuşanın tonuna göre söz, kimi zaman sosyal zekâyı över, kimi zaman da yağcılığı hafifçe eleştirir.