Anlamı
çok büyük olan veya ayağa büyük gelen (ayakkabı).
Detaylı Açıklama
Salapurya gibi deyimi, çok büyük olan ya da ayağa fazla gelen; geniş ve hantal bir ayakkabıyı nitelemek için kullanılır. Söz somut bir denizcilik gözleminden gelir: salapurya, eskiden Karadeniz ve Marmara'da kullanılan büyük, hantal bir yelkenli tekne türüdür. Bu iri teknenin görüntüsü, kocaman ayakkabılara benzetilmiştir. Babasının ayakkabısını giyen küçük bir çocuk ya da yanlış numara alınmış kocaman bir terlik için salapurya gibi denir. Söz mizahi ve gözlemci bir tutum taşır; ayağa oturmayan, gülünç derecede büyük bir ayakkabıyı tarif ederken kullanılır. Bugün pek bilinmese de, denizcilik diline özgü bir gözlemin dildeki eğlenceli izini taşır; büyük ve biçimsiz olanı anlatmanın esprili bir yoludur.
Salapurya gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Babasının ayakkabısını giyen küçük çocuk salapurya gibi kocaman ayakkabılarla yürürken evdeki herkesi güldürüyordu.
- Ucuz bir alışverişte düşünmeden alınan kocaman terlikler salapurya gibi ayağa hiç oturmuyordu.
- Yanlış numara aldığı için mağazadan dönerken babam salapurya gibi ayakkabıları bir kenara koyup hatasını fark etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Salapurya, Karadeniz ve Marmara denizinde eskiden kullanılan büyük bir yelkenli tekne türüdür. Geniş gövdeli, hantal görünümlü ama dayanıklı bir teknedir. Bu iri ve hantal görüntü, ayağa oturmayan kocaman ayakkabılar için bir benzetmeye kaynaklık etmiştir.
Söz, salapurya teknesinin hantal görüntüsü ile çok büyük ayakkabıların görsel benzerliğine dayanır. İri bir nesne ile bir başka iri nesne arasında kurulan bu benzetme, sözün mizahını doğurur. Görsel imge, dinleyicinin zihninde komik bir resim bırakır.
Çağdaş Türkçede sandal gibi, kayık gibi, bot gibi sade benzetmeler bu deyimin yerini tutabilir. Yine de salapurya gibi, denizcilikten gelen kendine özgü bir tını taşır; bugün daha çok edebî metinlerde ve eski anlatılarda karşımıza çıkar.