Anlamı
saymak, değer vermek:
'Kendilerine büyük saygı gösterdim ve imdatlarına muhtaç olduğumu belirttim.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Saygı göstermek deyimi, bir kimseye ya da bir şeye değer vermek, içten bir saygıyla yaklaşmak ve bunu davranışla ortaya koymak anlamında kullanılır. Saygı duymak içsel bir hisken, saygı göstermek bu hissin davranışa dökülmüş hâlidir. Bir konuğu ayağa kalkıp sıcak karşılayan bir ev sahibi ya da yaşlı birine yerini veren bir genç, saygı gösterir. Söz takdir edici, içten ya da ağırbaşlı bir tutum taşır. Büyüğün elini öpmek, başkasının sözünü sabırla dinlemek ya da bir konuğu güler yüzle ağırlamak, bu değerin gündelik hayattaki somut karşılıklarıdır. Türk toplumunda büyüğe, emeğe ve değerlere gösterilen saygıyı yansıtan köklü bir kalıptır; saygının yalnızca duyulmasını değil, eyleme geçirilmesini vurgular. Sözle değil, davranışla belli olan bir değer vermedir.
Saygı Göstermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yardımına ihtiyaç duyduğu kişilere önce büyük bir saygı gösterdi, sonra durumunu açıkça anlattı.
- Mahalleye yeni taşınan misafire ev sahibi içten bir biçimde saygı göstermek için kapısını açıp onu sıcak biçimde karşıladı.
- Mezarlık ziyaretinde dua okuyan akrabamız büyüklerimize saygı göstermek için titiz bir tutum sergiliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Saygı göstermek, soyut bir duygudan çok gündelik davranışlarda görünür olur. Yaşlıya yer vermek, büyüğün elini öpmek, konuğu sıcak karşılamak ya da karşısındakinin sözünü sabırla dinlemek bunun bilinen davranışlarıdır. Ortak nokta, değer vermenin söze değil tutuma dönüşmesi; kişinin başkasının varlığını ve sınırlarını gözetmesidir.
Saygı duymak içsel bir his besleme eylemini ifade eder; saygı göstermek ise bu hissin dışsal olarak davranışla ortaya konmasını anlatır. İki kalıp birbirini tamamlar; gerçek saygı hem içsel hisle hem dışsal davranışla bütünleşir.
Türk kültüründe saygı, yüzyıllardır temel bir değer sayılır. Büyüğe, ana baba hakkına, ustaya ve ortak değerlere gösterilen özen bu anlayışın üzerine kurulur. Söz, saygının yalnızca içten hissedilmesini değil, davranışa dökülmesini; gündelik yaşamda somut bir karşılık bulmasını vurgular.