Anlamı
eşek gibi kabaca yatmak.
Detaylı Açıklama
Semeri devirmek deyimi, bir kimsenin özensizce, gelişigüzel, kendini koyverircesine yatıvermesini mizahi bir dille anlatır. Semer, eşeğin sırtına konan yük takımıdır; eşek yorulup yere yattığında sırtındaki semer de devrilir. Halk, bu tanıdık hayvancılık görüntüsünü, insanın kaba ve özensiz bir yatış biçimini anlatmak için ödünç almıştır. İşten yorgun gelip ceketini bile çıkarmadan koltuğa yığılan biri ya da uzun bir günün sonunda kanepeye kendini bırakan biri, adeta semeri devirir. Söz mizahi ve şakacı bir hava taşır; ağır bir eleştiriden çok, sevimli bir takılmayı andırır. Kişiyi eşeğin yatışına benzeten bu abartı, kaba görünen bir davranışı gülümseterek yumuşatır. Çoğu zaman yorgunluğun ve rahatlama isteğinin verdiği o özensiz yayılışı, neşeli bir imgeyle betimler.
Semeri Devirmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İşten yorgun gelen adam, ceketini bile çıkarmadan koltuğa semeri devirdi.
- Uzun bir günün ardından eve gelen genç, kanepeye kendini bırakıp âdeta semeri devirdi.
- Nereye otursa özensizce yayılan tanıdığımıza büyükler gülerek semeri devirdi derdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Semer imgesinden gelen, hayvancılık diline özgü mizahi bir benzetmedir. Eşeğin yere yatması esnasında üzerindeki semerin de devrilmesi imgesi insanın kaba bir yatış biçiminin metaforuna taşınmıştır. Yatıvermeyi, semerin devrilmesine benzeterek somut biçimde anlatır. Görsel imgenin etki gücü sözel anlamı derinleştirir.
Kişiyi eşeğe benzeten ima abartılı bir mizahi etki yaratır; ciddi bir eleştiri yerine eğlenceli bir gözlem sunar. Kaba görünen bir davranışı, mizahla yumuşatarak dile getirir. Gündelik bir gözlemi, şakacı bir imgeyle anlatır.
Söz, insanın iyice yorulup rahatlama ihtiyacı duyduğu anlarda söylenir. Ağır bir iş gününün ardından, uzun bir yolculuk dönüşünde ya da sofra sonrası bir gevşeme anında karşımıza çıkar. Ortak olan, kişinin özensizce, kendini koyverircesine yatıvermesidir; söz bu hâli mizahla dile getirir.