Anlamı
1) tutuklu veya gözaltında bulunan birini serbest, özgür duruma getirmek, tahliye etmek: Elde hiçbir delil olmadığı için serbest bıraktık. 2) kendi düşüncesi ve iradesine göre davranmasına izin vermek:
'Akli muvazenesi pek sağlam bulunmadığı için serbest bırakıldı.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Serbest bırakmak deyimi iki anlamda kullanılır. Birinci anlamıyla, tutuklu ya da gözaltındaki birini özgür duruma getirmeyi, tahliye etmeyi; ikinci anlamıyla ise bir kimsenin kendi düşünce ve iradesine göre davranmasına izin vermeyi anlatır. Delil yetersizliğinden sanığı tahliye eden bir hâkim birinci anlama; çocuğunu yaşam tercihlerinde özgür bırakan bir baba ikinci anlama örnektir. Söz, iki anlamda da bir kısıtlamanın, bir bağın kaldırılışını imler. Birinci kullanımda hukuki, resmî bir işlem; ikinci kullanımda ise kişiye tanınan bir özerklik söz konusudur. İçinde, birini bir baskıdan ya da denetimden kurtarıp kendi iradesine teslim etme düşüncesi vardır. Hem bir tutukluyu salıvermeyi hem de birine kendi kararını verme özgürlüğü tanımayı kapsayan geniş bir sözdür. Özgürlüğün ve bireysel iradenin değerini dolaylı yoldan yansıtır.
Serbest Bırakmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aleyhine yeterli delil bulunamayan sanık, uzun süren yargılamanın ardından mahkeme kararıyla serbest bırakıldı.
- Deliller yetersiz kalınca mahkeme sanığın tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmasına karar verdi.
- Çocuğunu yaşam tercihlerinde serbest bırakan baba bireysel özerkliğin değerini yüceltiyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam hukuki tahliye sürecini ifade eder; tutukluluğun sonlandırılmasını anlatır. İkinci anlam ise bireysel özerklik tanıma, karar verme hakkı bırakma anlamını taşır. Bağlam iki anlamı kolayca ayırır.
Söz, en çok özgürlük ve bireysel irade değerlerini taşır. İster bir tutukluyu salıvermek, ister birine kendi kararını verme hakkı tanımak olsun, her iki durumda da bir kısıtlamanın kaldırılması ve kişinin kendi iradesine bırakılması söz konusudur.
Modern hayatta da söz karşılığını korur; hukuki tahliye süreçlerinden çocuk eğitiminde tanınan özgürlüğe kadar birçok alanda geçerlidir. Söz, bir kısıtlamayı kaldırıp kişiyi kendi iradesiyle davranmakta özgür bırakmayı anlatır. Bu yönüyle bireysel hakların ve özerkliğin değerini yansıtır.