Anlamı
güçlü davranmak, direnmek.
Detaylı Açıklama
Sıkı basmak, bir konuda geri adım atmayıp güçlü, kararlı davranmak; direnmek, tavizsiz bir tutum sergilemek anlamına gelir. Kişi baskı altında ezilmez, isteğinden ya da hakkından kolayca vazgeçmez; sözünü sağlam tutar, dayatmalara boyun eğmez. Bir pazarlıkta fiyatta ısrar etmek, bir tartışmada haklı olduğu noktada geri çekilmemek, zor bir durumda metanetini korumak bu sözle anlatılır. Basmak fiili buradaki kararlılığı, yere sağlam basmayı çağrıştırır; kişi âdeta ayağını denk alıp direnir. Söz genellikle olumlu bir kararlılığı över; yılmadan, ödün vermeden durabilmeyi takdir eder. Kimi zaman inatçılığa, dik kafalılığa varan bir sertliği de imleyebilir. Zorluk karşısında yumuşayıp dağılmak yerine dimdik durmayı anlatır ve iradeye vurgu yapar.
Sıkı Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Fiyatta sıkı bastı, alıcı ne kadar zorlasa da bir kuruş bile indirmedi.
- Herkes vazgeçmesini beklerken o sıkı basıp haklı olduğu noktada sonuna kadar direndi.
- Zor günlerde sıkı basmasını bildi; ne olursa olsun umutsuzluğa kapılıp dağılmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Buradaki basmak, yere sağlam basmayı, ayağını denk almayı çağrıştırır. Bu görüntü kararlılığı, sarsılmadan durabilmeyi güçlendirir. Kişi âdeta zemine sıkıca basıp direnir; böylece söz, geri adım atmama tavrını somut bir imgeyle pekiştirir.
Çoğunlukla olumlu değerlendirilir; yılmadan, ödün vermeden durabilmeyi takdir eder. Ancak bağlama göre inatçılığa, gereksiz bir sertliğe varan bir tutumu da imleyebilir. Kararlılık ile inatçılık arasındaki çizgi, duruma ve söyleyenin bakışına göre belirlenir.
Bir pazarlıkta ısrar etmek, bir tartışmada haklı olunan noktada geri çekilmemek, zor bir durumda metaneti korumak gibi durumlarda söylenir. Ortak nokta, kişinin baskı altında ezilmeyip tutumundan vazgeçmeden, kararlı biçimde direnmesidir.