Anlamı
1) kitabın sırt bölümünde bulunan enli şeridin bozulması sebebiyle sayfalar dağılmak; 2) mec. akıl dengesini kaybetmek.
Detaylı Açıklama
Şirazeden çıkmak, iki anlamda kullanılan bir deyimdir. Gerçek anlamıyla, bir kitabın sırt bölümündeki enli şeridin, yani şirazenin bozulması yüzünden sayfaların dağılıp yerinden ayrılmasıdır. Mecazi anlamıyla ise bir kimsenin ya da işin düzenini, ölçüsünü, tutarlılığını yitirip çığırından çıkmasıdır. İlk anlamda gözle görülür, somut bir dağılma; ikincisinde ise davranışsal, zihinsel ya da düzen bakımından bir çözülme söz konusudur. Söz, bir arada tutan düzenin bozulması fikrini taşır; nasıl şirazesi bozulan kitabın sayfaları dağılırsa, dengesi bozulan kişi ya da iş de tutarlılığını kaybeder. Yaşadığı sarsıntılarla eski ölçüsünü kaybeden, davranışları tutarsızlaşan biri mecazen şirazeden çıkar. Bir kitabın sayfalarının dağılmasını ya da bir kimsenin/işin düzenini yitirip çığırından çıkmasını anlatan bir deyimdir.
Şirazeden Çıkmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Üst üste gelen sorunlardan sonra işler iyice şirazeden çıkmış gibi görünüyordu.
- Çok okunmaktan iyice yıpranan o eski kitap sonunda şirazeden çıkıp dağıldı.
- O olaydan sonra bütün düzen bozuldu, sanki süreç büsbütün şirazeden çıkmıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamda kullanılır. Gerçek anlamıyla, bir kitabın sırt bölümündeki enli şeridin, yani şirazenin bozulmasıyla sayfaların dağılmasıdır. Mecazi anlamıyla ise bir kimsenin, işin ya da düzenin ölçüsünü ve tutarlılığını yitirip çığırından çıkmasıdır.
Şiraze, bir kitabın sırt bölümünde, sayfaları bir arada tutan enli şerittir. Bu şerit bozulunca kitabın sayfaları dağılır, düzeni bozulur. Deyim de bu görüntüden yola çıkar; bir arada tutan düzenin bozulması fikrini taşır.
Bir arada tutan düzenin bozulması fikrine dayanır. Nasıl şirazesi bozulan kitabın sayfaları dağılırsa, dengesi bozulan kişi, iş ya da süreç de tutarlılığını kaybeder. Benzetme, davranışsal ya da düzenle ilgili bir dağılmayı kitabın somut dağılışıyla anlatır.