Anlamı
sitem etmek.
Detaylı Açıklama
Sitemde bulunmak, bir kimseye sitem etmek, kırgınlığını sert bir çıkış yapmadan, kibarca dile getirmek anlamında kullanılır. Sitem, Arapça kökenli olup yakınma, gücenme ve ölçülü bir eleştiri demektir. Uzun süredir aranmadığı için gücenen birinin bunu yumuşak bir dille anlatması ya da ihmal edildiğini düşünen bir büyüğün çocuklarına kırılganlığını hissettirmesi, sözün tipik kullanımıdır. Kalıp, karşı tarafı incitmeden gücenikliği fark ettirme inceliğini taşır; suçlayıcı bir dil değil, kırgınlığı usulca sezdiren bir anlatım içerir. Serzenişte bulunmakla yakın anlamlıdır; sitem daha gündelik, serzeniş ise daha edebî bir tını taşır. Bu yönüyle söz, kırgınlığı büyütmeden, ilişkiyi zedelemeden dile getirmenin yerleşik bir yolu olarak kullanılır. Bu yönüyle sitem, öfkeli bir hesaplaşmadan çok, karşıdakinden bir yakınlık ve ilgi bekleyen kırgın bir sesin ifadesidir.
Sitemde Bulunmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzun süredir görüşmediği için sitemde bulunan akrabamız, kırgınlığını incitmeden, yumuşak bir dille anlattı.
- İhmal edildiğini düşünen aile büyüğü, çocuklarına sitemde bulunarak kendisini daha sık aramalarını istedi.
- Mesleki bir haksızlığa uğradığını anlatan profesyonel sitemde bulunarak içsel kırgınlığını paylaşmayı tercih etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sitem Arapça kökenli bir kelimedir; yakınma, kırgınlık ve ince eleştiri anlamlarını taşır. Türkçede sert bir çıkışı değil, kibarca dile getirilen bir gücenikliği anlatan nazik bir söz olarak yerleşmiştir.
Sitem ve serzeniş yakın anlamlı kelimelerdir; ikisi de kibar yakınma kavramını ifade eder. Sitem daha gündelik ve yaygın kullanımdayken serzeniş daha edebî ve eski bir tını taşır.
Modern bağlamda söz aile içi nazik şikâyetler, ihmal edildiğini hissetme ve kırgınlığı kırıcı olmadan dile getirme gibi durumlar için kullanılır. Suçlamadan, yumuşak bir dille yakınmayı anlatır; ilişkiyi germeden gücenikliği hissettirmenin yolu olarak yaşar.