Anlamı
bir suçla ilgili olarak soru sorup cevap istemek:
'Hayalimde polislerin beni karakola sürüklediklerini ve sıkı bir sorguya çektiklerini görüyordum.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Sorguya çekmek, bir suç ya da olayla ilgili olarak birine sorular sorup ondan cevap, ifade istemektir. Söz hem resmî bir soruşturma ortamını hem de günlük hayatta birini hesap verir duruma düşürmeyi kapsar. Olay yerinde bulunanların görevlilerce tek tek dinlenmesi kadar, kaybolan bir parayı soran annenin çocuğunu sıkı sıkıya sorgulaması da bu deyimle anlatılır. İfade çoğu zaman bir gerilim ve ciddiyet taşır; sorgulanan kişi savunmaya geçer, baskı altında hissedebilir. Resmî bağlamda hukuki bir süreci çağrıştırırken, gündelik kullanımda gerçeği öğrenmek için yöneltilen yoğun soruları anlatır. Kimi zaman yarı şakayla, birini fazla soruyla bunaltmayı betimlemek için de söylenir. Resmî kullanımında belirli bir usul ve ciddiyet, gündelik kullanımında daha gevşek bir hesap sorma havası vardır.
Sorguya Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Olay yerinde bulunan herkesi tek tek sorguya çektiler, kimsenin gözünden bir ayrıntı kaçmasın diye.
- Annem kaybolan parayı sorunca beni öyle sorguya çekti ki kendimi sanık gibi hissettim.
- Öğretmen sınavdaki kopya kuşkusu üzerine arka sıradaki öğrencileri ayrı ayrı sorguya çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Bir görevlinin tanığı dinlemesi kadar, bir annenin çocuğundan hesap sorması da bu deyimle anlatılır. Bağlama göre ciddi bir hukuki süreci ya da gündelik, hatta yarı şakacı bir hesap sormayı betimler.
Çoğunlukla baskı ve gerginlik. Sorguya çekilen kişi kendini savunma ihtiyacı duyar, kuşku altında olduğunu hisseder. Bu yüzden deyim genellikle tedirgin edici, ciddi bir hava taşır ve rahat bir sohbetten çok hesap sormayı andırır.
Bir suç, bir kuşku ya da açıklanması gereken bir olay olduğunda kullanılır. Gerçeği ortaya çıkarmak için birine ayrıntılı sorular yöneltilen her durum, ister resmî ister gündelik olsun, sorguya çekmek sözüyle anlatılabilir.