Anlamı
1) kesin olarak belirlemek:
'Tam üstüne bastın canım, ben sıradan değil sıra dışı biriyim.' -A. Kulin. 2) doğru olanı, benzerini, istenileni bulmak.
Detaylı Açıklama
Tam üstüne basmak, bir konuda söylenmesi gereken şeyi tam olarak, isabetli biçimde dile getirmek; asıl noktayı, sorunun özünü kesin olarak yakalamak anlamına gelen bir deyimdir. Bir kişi bir meselenin can alıcı noktasını tam olarak söylediğinde, sorunun kaynağını doğru tespit ettiğinde tam üstüne basmıştır. Deyim ikinci anlamıyla, aranan, istenen ya da en uygun olan şeyi tam olarak bulmayı da karşılar. Deyimin kökeninde bir hedefe tam isabet etme, tam doğru noktaya değme düşüncesi vardır. Bir tartışmada asıl meseleyi bir cümleyle özetleyen kişi tam üstüne basmış sayılır. Bir konunun özünü isabetle yakalamayı ya da istenen şeyi tam olarak bulmayı anlatan yaygın bir deyimdir. Genellikle isabetli bir söz ya da doğru bir seçim söz konusu olduğunda geçer.
Tam Üstüne Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sorunun asıl nedenini bir cümleyle özetleyince herkes onun tam üstüne bastığını hemen kabul etti.
- Ne istediğimi bir türlü anlatamıyordum, ama o söyleyince tam üstüne basmış oldu bir anda.
- Uzun tartışmadan sonra hocamız meseleyi öyle güzel toparladı ki tam üstüne bastı doğrusu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir konuda söylenmesi gereken şeyi tam olarak, isabetli biçimde dile getirmeyi; asıl noktayı, sorunun özünü kesin olarak yakalamayı karşılar. Bir kişi bir meselenin can alıcı noktasını doğru tespit ettiğinde tam üstüne basmış olur.
Evet, ikinci anlamıyla aranan, istenen ya da en uygun olan şeyi tam olarak bulmayı da karşılar. Bir kişi ihtiyacına birebir uyan şeyi seçtiğinde de tam üstüne basmış sayılır. Böylece deyim hem isabetli söz hem de doğru seçim için kullanılır.
Deyimin kökeninde bir hedefe tam isabet etme, tam doğru noktaya değme düşüncesi vardır. Bir tartışmada asıl meseleyi bir cümleyle özetleyen kişi, sanki hedefin tam ortasına dokunmuş gibi tam üstüne basmış sayılır. İsabet ve doğruluk vurgulanır.