Anlamı
önemli sayılan bir olayın, çoğunlukla nazım biçiminde söylenen sözlerle, ebcet hesabına göre tarihini belirtmek.
Detaylı Açıklama
Tarih düşürmek, önemli sayılan bir olayın yılını, çoğunlukla bir şiir ya da bir dize içinde, ebced hesabına dayanarak belirtmek anlamına gelen eski bir söz sanatıdır. Eski edebiyatta bir caminin yapılışı, bir doğum, bir ölüm ya da önemli bir olay için söylenen bir mısranın harflerinin sayı değerleri toplanır ve bu toplam olayın gerçekleştiği yılı verir; işte bu ustalıklı işe tarih düşürmek denir. Deyimdeki ebced hesabı, Arap harflerine sayı değeri veren eski bir yöntemdir. Söz, divan edebiyatı ve klasik kültürle ilgili bir sanattır; şairlerin becerisini gösteren bir uğraş olarak görülürdü. Bir yapının kitabesine tarih düşürülmesi, o yapının yılını şiirle ölümsüzleştirirdi. Bir olayın yılını nazımla ve ebced hesabıyla belirtmeyi anlatan, eski edebiyata özgü bir deyimdir.
Tarih Düşürmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Cami tamamlanınca dönemin ünlü şairi, kapısının üstündeki kitabeye çok güzel bir tarih düşürdü.
- Divan şairleri, önemli olaylara büyük bir ustalıkla tarih düşürmeyi çok büyük bir hüner olarak görürlerdi.
- Padişahın doğumuna tarih düşüren şair, mısranın harflerini tam o yılı verecek biçimde özenle seçmişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Önemli sayılan bir olayın yılını, çoğunlukla bir şiir ya da bir dize içinde, ebced hesabına dayanarak belirtmeyi karşılar. Bir mısranın harflerinin sayı değerleri toplanır ve bu toplam olayın gerçekleştiği yılı verir; bu ustalıklı işe tarih düşürmek denir.
Ebced hesabı, Arap harflerine belli sayı değerleri veren eski bir yöntemdir. Bir dizedeki harflerin sayı değerleri toplanarak bir yıla ulaşılır. Tarih düşürmede şair, mısrayı bu toplam istenen yılı verecek biçimde özenle kurar.
Divan edebiyatı ve klasik kültürle ilgili bir söz sanatıdır. Eski edebiyatta bir caminin yapılışı, bir doğum ya da önemli bir olay için tarih düşürülürdü. Şairlerin becerisini gösteren bir uğraş olarak büyük değer görürdü.