Anlamı
1) bir şeye tek başına sahip olmak, inhisarına almak, patentini almak; 2) mec. fikir, sanat vb. alanda kendi görüşünü hâkim kılmak.
Detaylı Açıklama
Tekeline almak, birinci anlamıyla bir şeye tek başına sahip olmak, onu yalnızca kendi denetimine geçirmek; ikinci anlamıyla ise düşünce, sanat ve benzeri alanlarda yalnızca kendi görüşünü geçerli kılmaya, başka görüşlere yer bırakmamaya çalışmak anlamına gelen bir deyimdir. Birinci anlamda kişi ya da kuruluş, bir malı, bir işi ya da bir hakkı başkasına pay bırakmadan tümüyle eline geçirir. İkinci anlamda ise biri, bir alanda yalnızca kendi düşüncesinin doğru sayılmasını ister, başka seslere kapıyı kapatır. Deyimdeki tekel kavramı, bir şeyi tek başına elde tutmayı anlatır. Söz çoğunlukla bir gücün ya da bir görüşün tek elde toplanmaya çalışıldığı durumlarda kullanılır. Bir tartışmada sözü tümüyle tekeline alan kişi, başkalarını susturmuş olur. Bir şeyi ya da bir görüşü tek başına elde tutmaya çalışmayı anlatan bir deyimdir.
Tekeline (tekellerine) Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Pazardaki bütün üreticileri saf dışı bırakıp satışı tekeline almak isteyen firma, sonunda büyük tepki topladı.
- Toplantıda söz hakkını tekeline alan yönetici, başka kimsenin fikrini söylemesine bir türlü fırsat vermedi.
- Sanat çevresinde kendi anlayışını dayatıp alanı tekeline almaya çalışan eleştirmen, gençlerin önünü tıkadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla bir şeye tek başına sahip olmayı, onu yalnızca kendi denetimine geçirmeyi; ikinci anlamıyla düşünce, sanat ve benzeri alanlarda yalnızca kendi görüşünü geçerli kılmaya çalışmayı karşılar. Bir şeyi tek elde toplamayı anlatır.
İkinci anlamda kişi, bir alanda yalnızca kendi düşüncesinin doğru sayılmasını ister, başka seslere kapıyı kapatır. Bir tartışmada ya da bir sanat alanında yalnızca kendi görüşünü dayatan, başkalarına söz hakkı tanımayan bir tutumu anlatır.
Çoğunlukla bir gücün ya da bir görüşün tek elde toplanmaya çalışıldığı durumlarda kullanılır. Bir tartışmada sözü tümüyle tekeline alan kişi, başkalarını susturmuş olur. Paylaşımı ortadan kaldırıp her şeyi tek elde toplama çabasını belirtir.