Anlamı
bir yazının karalamasını temiz olarak yazmak:
'Bizim yazarımız temize çektikten sonra romanı elinde dolaşır dururdu kapı kapı.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Temize çekmek, bir yazının karalama, taslak hâlindeki metnini düzeltip temiz, okunaklı bir biçimde yeniden yazmak anlamına gelen bir deyimdir. Kişi, önce üzerinde çizikler, düzeltmeler bulunan karalama bir metin hazırlar; sonra bu metni, hataları giderilmiş, düzenli ve temiz bir biçimde yeni bir kâğıda geçirir. Deyimdeki temize çekmek kalıbı, dağınık bir metni düzeltip temiz bir hâle getirme işini anlatır. Söz çoğunlukla bir yazının, bir belgenin son ve düzgün biçiminin hazırlandığı durumlarda kullanılır. Mecazi olarak, dağınık bir işi ya da bir planı derleyip toparlamak anlamında da kullanılabilir. Uzun uğraşlarla yazdığı romanı sabırla temize çeken yazar, en sonunda eserini tamamladı. Bir yazının karalamasını düzeltip temiz bir biçimde yeniden yazmayı anlatan bir deyimdir.
Temize Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Karalama defterine karışık biçimde not aldığı bütün fikirleri, akşam eve dönünce tek tek temize çekmeye başladı sabırla.
- Öğretmen, kompozisyonlarını önce müsvedde olarak yazıp sonra dikkatle temize çekmelerini bütün öğrencilerinden istedi.
- Toplantıda alınan dağınık kararları düzenli bir metin hâline getirip temize çeken katip, herkesin işini epeyce kolaylaştırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir yazının karalama, taslak hâlindeki metnini düzeltip temiz, okunaklı bir biçimde yeniden yazmayı karşılar. Üzerinde çizikler ve düzeltmeler bulunan bir metni, hataları giderilmiş düzenli bir biçimde yeni bir kâğıda geçirmek anlamına gelir.
Evet, deyim mecazi olarak dağınık bir işi ya da bir planı derleyip toparlamak anlamında da kullanılabilir. Karışık duran bir işi düzene sokup net bir biçime getirmek, mecazi anlamda temize çekmek olarak nitelenebilir. Düzene sokmayı belirtir.
Çoğunlukla bir yazının, bir belgenin son ve düzgün biçiminin hazırlandığı durumlarda kullanılır. Uzun uğraşlarla yazdığı romanı sabırla temize çeken yazar buna örnektir. Bir metnin düzeltilip temiz bir hâle getirilmesini belirten bir söz olarak geçer.