Anlamı
ask. askerlerin dinlenme sırasında tüfeklerini, dipçikleri üzerinde üçerli olarak birbirine dayamak:
'Tüfekleri çatar çatmaz ordayım.' -B. S. Erdoğan.
Detaylı Açıklama
Tüfek çatmak, askerlikte, askerlerin dinlenme ya da mola sırasında tüfeklerini, dipçikleri üzerine gelecek biçimde üçer üçer birbirine dayayarak dik bir düzen içinde yere yerleştirmesi anlamına gelen bir deyimdir. Askerler, bir süre dinlenirken tüfeklerini yere bırakmak yerine, onları birbirine dayayıp piramit gibi bir biçimde diker; böylece hem tüfekler düzenli durur hem de gerektiğinde hemen alınabilir. Deyimdeki tüfek çatmak kalıbı, tüfeklerin üçerli olarak birbirine dayanıp dik bir biçimde yerleştirilmesini anlatır. Söz çoğunlukla askerî ortamlarda, dinlenme sırasında kullanılır. Uzun yürüyüşün ardından mola veren birlik, hemen tüfek çatıp dinlenmeye çekildi. Askerlerin dinlenirken tüfeklerini üçerli olarak birbirine dayamasını anlatan, askerlik diline özgü bir deyimdir. Genellikle askerî bir mola düzenini belirtir.
Tüfek Çatmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sabahtan beri süren uzun ve yorucu yürüyüşün ardından mola veren birlik, komutanın işaretiyle hemen tüfek çatıp gölgelik bir alana çekilerek kısa bir süreliğine soluklanmaya koyuldu neşeyle.
- Tatbikat sırasında dinlenme molası verilince askerler, öğrendikleri düzene uygun biçimde tüfek çatıp kısa bir süre oturarak hem güçlerini topladılar hem de birbirleriyle sohbet ettiler.
- Eski savaş anılarını anlatan yaşlı asker, bir zamanlar molalarda nasıl tüfek çatıp ateş başında toplandıklarını, o zorlu günlerin nasıl bir dayanışmayla geçtiğini torunlarına anlatırdı hep.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Askerlikte, askerlerin dinlenme ya da mola sırasında tüfeklerini, dipçikleri üzerine gelecek biçimde üçer üçer birbirine dayayarak dik bir düzen içinde yere yerleştirmesi anlamına gelir. Tüfeklerin düzenli biçimde dayanıp dikilmesini anlatan bir deyimdir.
Askerler, bir süre dinlenirken tüfeklerini yere bırakmak yerine onları birbirine dayayıp piramit gibi bir biçimde diker. Böylece hem tüfekler düzenli durur hem de gerektiğinde hemen alınabilir. Bu düzen, hem pratiklik hem de güvenlik sağlar.
Çoğunlukla askerî ortamlarda, dinlenme sırasında kullanılır. Uzun yürüyüşün ardından mola veren bir birliğin tüfek çatıp dinlenmesi buna örnektir. Askerlerin dinlenirken tüfeklerini üçerli olarak birbirine dayamasını belirten askerî bir söz olarak geçer.