Anlamı
tkz. cinsel isteklerin tutkunu olmamak, namuslu olmak.
Detaylı Açıklama
Uçkuruna sağlam olmak, bir kimsenin cinsel isteklerine hâkim olabilmesi, bu konuda ölçülü ve namuslu davranması, kendini tutabilmesi anlamına gelen, teklifsiz bir deyimdir. Deyimde geçen uçkur, eskiden giysiyi bele bağlamak için kullanılan bağdır; söz, mecazi olarak kişinin bu konudaki denetimini elinde tutmasını anlatır. Deyim, uçkuruna gevşek olmak sözünün tam karşıtıdır; biri denetimsizliği, öteki ölçülü ve namuslu olmayı belirtir. Söz, çoğunlukla eşine ve ilişkilerine bağlı, bu konuda güvenilir ve ilkeli kişiler için olumlu bir anlamda kullanılır. Sözüne ve eşine sadık, ilkeli bir insan için uçkuruna sağlam denir. Halk dilinde teklifsiz bir söyleyiş olarak geçer. Bir kimsenin cinsel isteklerine hâkim olup namuslu, ölçülü davranmasını anlatan bir deyimdir.
Uçkuruna Sağlam Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Eşine ve ailesine her koşulda bağlı kalan, bu konuda hiç ayağı kaymayan adam, halk arasında uçkuruna sağlam biri diye tanınırdı.
- Bu konuda ilkeli ve güvenilir olduğu, uçkuruna sağlam biri olduğu için çevresinde herkesin saygısını kazanmıştı.
- Kendine hâkim, ölçülü ve namuslu bir kişi olduğundan, onun için hep uçkuruna sağlam biridir derlerdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimsenin cinsel isteklerine hâkim olabilmesini, bu konuda ölçülü ve namuslu davranmasını, kendini tutabilmesini karşılar. Bu yönüyle olumlu, güven veren bir anlam taşıyan teklifsiz bir deyimdir.
İkisi birbirinin tam karşıtıdır. Uçkuruna gevşek olmak, cinsel isteklere hâkim olamamayı ve ölçüsüzlüğü; uçkuruna sağlam olmak ise bu isteklere hâkim olmayı, ölçülü ve namuslu davranmayı anlatır.
Olumlu, takdir edici bir anlam taşır. Kişinin bu konuda ilkeli, güvenilir ve namuslu oluşunu belirtmek için kullanılır. Halk dilinde teklifsiz bir söyleyiş olarak, çoğu zaman övgüyle söylenir.