Anlamı
1) 'Tanrı esirgesin, üstümden uzak olsun' anlamında kullanılan bir iyi dilek sözü; 2) şaşma, şaşkınlık belirtmek için kullanılan bir söz; 3) kötü bir durumdan söz ederken konuşanın dinleyene söylediği iyi dilek sözü.
Detaylı Açıklama
Üstüme sağlık, kötü, hastalıklı ya da uğursuz sayılan bir durumdan söz edilirken, o kötülüğün konuşandan ya da dinleyenden uzak olması dileğiyle söylenen bir iyi dilek sözüdür. Üstümüze sağlık ya da üstünüze sağlık biçiminde de kullanılır. Söz, çoğunlukla bir hastalık, bir ölüm ya da kötü bir olay anılırken Tanrı esirgesin, bu kötülük bizden uzak olsun anlamında söylenir. Kimi zaman da beklenmedik, şaşırtıcı bir durum karşısında duyulan şaşkınlığı belirtmek için kullanılır. Bir hastalıktan söz eden kişi, dinleyene üstünüze sağlık diyerek onu o kötülükten uzak tutmak ister. Deyim, hem nazik hem de iyi niyetli bir söyleyiştir. Halk arasında sıkça duyulan, koruyucu bir dilek sözüdür. Kötü bir durum anılırken onun uzak olması dileğiyle söylenen bir iyi dilek sözüdür.
Üstüme (üstümüze, Üstünüze) Sağlık (iyilik Sağlık, Şifalar) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ağır bir hastalıktan söz açan komşu, dinleyenlere dönüp üstünüze sağlık, Allah kimseye vermesin, dedi.
- Başından geçen o kötü kazayı anlatırken, üstüme sağlık, ucuz kurtuldum diye derin bir nefes aldı.
- Duyduğu tuhaf haber karşısında şaşkına dönen kadın, üstüme sağlık, bu da nereden çıktı şimdi, diye söylendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kötü, hastalıklı ya da uğursuz sayılan bir durumdan söz edilirken, o kötülüğün konuşandan ya da dinleyenden uzak olması dileğiyle söylenen bir iyi dilek sözüdür. Tanrı esirgesin, bu bizden uzak olsun anlamı taşır.
Çoğunlukla bir hastalık, bir ölüm ya da kötü bir olay anılırken söylenir; o kötülüğün uzak olması istenir. Kimi zaman da beklenmedik, şaşırtıcı bir durum karşısında duyulan şaşkınlığı belirtmek için kullanılır.
Koruyucu ve iyi niyetli bir dilek taşır. Bir kötülükten söz eden kişi, üstünüze sağlık diyerek dinleyeni o kötülükten uzak tutmak, ona hayır dilemek ister; nazik ve saygılı bir söyleyiştir.