Anlamı
1) bir işi görev edinmek, deruhte etmek:
'İşte o günden beri keman sesi, ses duymayan kızların kulaklarına sevdanın sesini duyurmak işini üzerine almıştır.' -N. Hikmet. 2) bir davranışın kendisine karşı olduğunu sanarak tedirgin olmak, alınmak:
'Söylediklerini hepimiz ayrı ayrı üzerimize almıştık, susuyor ve sıkılıyorduk.' -Ö. Seyfettin. 3) eşinin üzerine bir başkasıyla evlenmek:
'Fakat haydi beni boşadınız. Almanya'da sevdiğiniz bir başka kadını üzerime aldınız neyse.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Üzerine almak, bir işi görev edinip üstlenmek; söylenen bir sözü kendisine yönelik sanıp alınmak; ayrıca bir kimsenin, eşinin üzerine bir başkasıyla evlenmesi anlamına gelen bir deyimdir. Deyimin başlıca üç kullanımı vardır: biri bir işi seve seve üstlenmek, öteki genel bir sözü kişisel sanıp gücenmek, bir diğeri de eski toplum düzeninde eşinin üzerine evlenmektir. Söz, çoğunlukla bir görevin üstlenildiği ya da bir sözün üstüne alınıp gücenildiği durumlar için kullanılır. Nâzım Hikmet'in bir dizesinde geçtiği gibi, keman sesi, sevdayı duyurma işini üzerine almıştır. Deyim, bir sorumluluğu ya da bir tepkiyi kişinin kendine mal etmesini anlatır. Kişi, bazen bir görevi, bazen bir sözü, bazen de bir sorumluluğu üzerine alır. Bir işi üstlenmeyi ya da bir sözü kendine yönelik sanıp alınmayı anlatan bir deyimdir.
Üzerine Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kimsenin cesaret edemediği o zor görevi hiç düşünmeden üzerine alıp hemen işe koyuldu.
- Herkese söylenen o sözü boş yere üzerine alıp bütün akşam somurttu.
- Eski dönemlerde bir adamın eşinin üzerine evlenmesine, yani üzerine almasına, ilk eş çoğu zaman derin bir üzüntü duyardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işi görev edinip üstlenmeyi; söylenen bir sözü kendisine yönelik sanıp alınmayı; ayrıca eski toplum düzeninde bir kimsenin eşinin üzerine başkasıyla evlenmesini karşılar. Başlıca üç kullanımı olan bir deyimdir.
Deyimin üç kullanımı vardır: bir işi seve seve üstlenmek, genel bir sözü kişisel sanıp gücenmek ve eski dönemlerde eşinin üzerine evlenmektir. En sık kullanılanı bir görevi ya da sorumluluğu üstlenmektir.
İkisi çok yakın anlamlıdır; her ikisi de bir işi üstlenmeyi ya da bir sözü kendine yönelik sanıp alınmayı anlatır. Üzerine almak, üstüne alınmak deyiminin bir başka söyleyişidir; aralarında belirgin bir fark yoktur.