Anlamı
1) istediği şeyi yapamaz duruma gelmek:
'Yetişmiş adamları, pek çok paraları olanlar bile bu yolda yaya kalıyorlar.' -M. Ş. Esendal. 2) binecek bir şeyi olmamak; 3) yardımcısız kalmak:
'İddiası sosyal adalet ilkesi bazında oldukça yaya kalmıştı.' -H. Taner. 4) geri kalmak.
Detaylı Açıklama
Yaya kalmak dört ayrı durumu karşılar. Birincisi istediği şeyi yapamaz duruma gelmektir; kişi elindeki imkânlarla yetmez olmuştur. Memduh Şevket Esendal'ın yetişmiş adamları ve parası olanların bile bu yolda yaya kaldığını anlatan cümlesi bu anlamı gösterir. İkincisi binecek bir şeyi olmamaktır ve sözün en somut anlamıdır. Üçüncüsü yardımcısız kalmaktır; Haldun Taner'in bir iddianın oldukça yaya kaldığını belirten cümlesi buna örnektir. Dördüncüsü ise geri kalmak, gerisinde kalmaktır. Dört anlamı birleştiren şey yetersiz kalmadır; kişi ya da düşünce ihtiyacı karşılayamaz. Deyimin kaynağı atlı ulaşımın yaygın olduğu dönemlerdir; yaya kalan gerçekten geride kalırdı. Söz bugün mecazi anlamlarıyla daha sık kullanılır. Deyim, yetersiz ve desteksiz kalmayı anlatır.
Yaya Kalmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yeni kurallar karşısında eski yöntemlerle çalışanlar bu kez iyice yaya kaldı.
- Son otobüsü kaçırınca gecenin bir yarısı yolun ortasında yaya kaldı.
- Elindeki verilerle bu tartışmada yaya kaldığını kendisi de fark etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dört ayrı durumu karşılar: istediğini yapamaz duruma gelmek, binecek bir şeyi olmamak, yardımcısız kalmak ve geri kalmak. Dördünü birleştiren şey yetersiz kalmadır. Kişi ya da düşünce ihtiyacı karşılayamaz durumdadır.
Atlı ulaşımın yaygın olduğu dönemlerdir. O günlerde yaya kalan kimse gerçekten geride kalır, işini zamanında göremezdi. Söz bugün daha çok mecazi anlamıyla, geride kalma anlamında kullanılır.
Yalnızca kişiler için kullanılmaz. Bir düşünce, bir iddia ya da bir yöntem de yaya kalabilir. Bu kullanımda söz konusu şeyin yetersiz kaldığı, ihtiyacı karşılamadığı anlatılmış olur.