Anlamı
hlk. Tanrı adını anarak ant içmek:
'Bir yandan inliyor, bir yandan da yemin billahlar ediyordur.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Yemin billah etmek, halk ağzında Tanrı adını anarak ant içmek demektir. Billah sözcüğü kalıba katıldığında yemin pekişir; söz artık en güçlü biçimini almıştır. Salâh Birsel'in bir yandan inleyip bir yandan yemin billahlar eden kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp özellikle inandırıcılığın sorgulandığı anlarda kullanılır; kişi sözüne güvenilmediğini sezince yeminini güçlendirir. Yemin toplum içinde ağır bir güvence sayılır ve kolayca edilmemesi beklenir. Bu yüzden sık sık yemin billah eden kimse zamanla inandırıcılığını yitirebilir. Kalıp halk dilinde yaygındır, resmî anlatımda ise yerini yalın söyleyişlere bırakır. Yemin içmek ve yemin billah vermek gibi yakın kalıplarla birlikte anılır. Söz, Tanrı adı anılarak edilen pekiştirilmiş bir andı anlatır.
Yemin Billah Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kimse inanmayınca yemin billah edip anlattıklarının doğru olduğunu tekrar söyledi.
- Yemin billah etmesine rağmen dinleyenlerin kuşkusu bir türlü dağılmak bilmedi.
- Bu kadar sık yemin billah etmenin sözünü zayıflattığını fark etmiyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Halk ağzında Tanrı adını anarak ant içmek demektir. Billah sözcüğü kalıba katıldığında yemin pekişir; söz artık en güçlü biçimini almıştır. Kalıp halk ağzında yaygın olarak kullanılır.
Özellikle inandırıcılığın sorgulandığı anlarda kullanılır. Kişi sözüne güvenilmediğini sezince yeminini güçlendirir. Bu yüzden kalıp çoğunlukla bir tartışma ya da savunma sırasında, kişinin kendini haklı çıkarma çabasıyla duyulur.
Vardır. Yemin toplum içinde ağır bir güvence sayılır ve kolayca edilmemesi beklenir. Sık sık yemin billah eden kimse zamanla inandırıcılığını yitirir; sözü giderek daha az ciddiye alınır.