Anlamı
çok hırpalamak:
'Bir oyunu belli ölçülere göre değil, ne olduğu belli olmayan kendi beğenisine göre yerden yere çalıyor.' -N. Meriç.
Detaylı Açıklama
Yere çalmak, bir kimseyi ya da bir şeyi çok hırpalamak demektir. Kalıp yerden yere çalmak söyleyişinin kısa biçimidir; ikisi aynı anlamı taşır. Çalmak fiili burada vurmak, çarpmak anlamındadır; bir şeyi kaldırıp yere çarpma görüntüsü vardır. Kısa biçimde bu görüntü tek bir darbe gibi durur; uzun biçimde ise darbenin yinelendiği sezdirilir. Kalıp özellikle sert eleştiriler için kullanılır. Bir eseri, bir çalışmayı ya da bir kararı yere çalmak yaygın söyleyişlerdir. Sözde açık bir eleştiri bulunur; söyleyen kişi bu değerlendirmeyi ölçüsüz görür. Yakın anlamlı yere vurmak söyleyişinden farkı, orada saygınlığın hedef alınmasıdır. Burada ise bir şey yıpratılır. Söz, bir şeyi ölçüsüz biçimde hırpalamayı anlatır.
Yere Çalmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yeni açılan sergiyi tek bir yazıyla yere çalması sanatçıyı çok üzdü.
- Bir çalışmayı yere çalmak yerine eksiğini göstermek daha yararlı olurdu.
- Kararı yere çalanlar gerekçelerini bir türlü açıklamak istemedi doğrusu bu kez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseyi ya da bir şeyi çok hırpalamak demektir. Çalmak fiili burada vurmak, çarpmak anlamındadır; bir şeyi kaldırıp yere çarpma görüntüsü bulunur. Kalıp özellikle sert eleştiriler için kullanılır.
Anlamca fark yoktur; yere çalmak kısa biçimdir. Kısa biçimde görüntü tek bir darbe gibi durur; uzun biçimde ise darbenin yinelendiği sezdirilir. Kısa biçim daha ölçülü, uzun biçim daha vurgulu durur.
Yere vurmakta kişinin saygınlığı hedef alınır. Yere çalmakta ise bir şey yıpratılır; bu yüzden çalmak biçimi eser ve çalışma eleştirisinde daha çok geçer. Çalmak biçimi eser ve çalışma eleştirisinde daha çok geçer.