Anlamı
temeline kadar yok etmek, tahrip etmek:
'Ali bütün karargâhı yerle bir edecek bu korkunç alete bakmak istedi.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Yerle bir etmek, bir şeyi temeline kadar yok etmek, büsbütün yıkmak demektir. Ömer Seyfettin'in bütün karargâhı yerle bir edecek aletten söz eden cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıptaki görüntü, ayakta duran bir yapının yer düzeyine indirilmesidir; geriye yükseklik kalmaz. Kalıp deprem, savaş ve yangın gibi büyük yıkımlar için kullanılır. Etmek fiili buradaki kastı belirtir; yıkım kendiliğinden değil, bir güç tarafından yapılmıştır. Söz olan biteni aktarır, yapılanı ne över ne olağan gösterir. Mecazi kullanımda bir düzenin ya da bir itibarın büsbütün yok edilmesi anlatılır. Yıllarca kurulmuş bir güveni yerle bir etmek buna örnektir. Kalıp basın dilinde ve tarih anlatılarında sıkça geçer. Söz, temelinden yıkıp yok etmeyi anlatır.
Yerle bir Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Depremde kasabanın merkezindeki bütün eski yapılar tümüyle yerle bir oldu.
- Söylediği o birkaç söz yıllarca kurulan güveni yerle bir etmişti.
- Yerle bir edilen o mahallenin yeniden kurulması uzun yıllar aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi temeline kadar yok etmek, büsbütün yıkmak demektir. Kalıptaki görüntü, ayakta duran bir yapının yer düzeyine indirilmesidir; geriye yükseklik kalmaz. Kalıp deprem, savaş ve yangın gibi büyük yıkımlar için kullanılır.
Buradaki kastı belirtir; yıkım kendiliğinden değil, bir güç tarafından yapılmıştır. Söz olan biteni aktarır, yapılanı ne över ne olağan gösterir. Kalıp bu yönüyle sorumluyu da işaret eder. Yıkım bir güç tarafından yapılmıştır.
Bir düzenin ya da bir itibarın büsbütün yok edilmesi anlatılır. Yıllarca kurulmuş bir güveni yerle bir etmek buna örnektir; burada da geriye bir şey kalmaz.