Anlamı
1) eskiden olduğu yerde bulunmak:
'... birçok yalılar ve köşklerse ... şimdi sazları ve sözleri susmuş olmakla beraber yine yerli yerindeydi.' -A. Ş. Hisar. 2) uygun, yakışır olmak.
Detaylı Açıklama
Yerli yerinde olmak iki anlamda kullanılır. Birincisi bir şeyin eskiden bulunduğu yerde durmasıdır; hiçbir şey değişmemiştir. Abdülhak Şinasi Hisar'ın sazları ve sözleri susmuş olsa da yalıların yine yerli yerinde olduğunu anlatan cümlesi bu anlamı gösterir. İkincisi ise uygun ve yakışır olmaktır. İki anlamı birleştiren şey, bir düzenin korunmasıdır; şeyler ait oldukları yerdedir. Yerli yerinde ikilemesi bu bütünlüğü pekiştirir. Kalıp bir durum bildirir; anlatılan şey süregelen bir hâldir. Bu yönüyle söz, yerleşme anını anlatan yerli yerine oturmak kalıbından ayrılır. Orada bir sonuç, burada bir devamlılık vardır. Kalıp özellikle uzun aradan sonra bir yere dönüldüğünde kullanılır. Söz, her şeyin ait olduğu yerde bulunmasını anlatır.
Yerli Yerinde Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yıllar sonra döndüğünde evdeki eşyaların hâlâ yerli yerinde olduğunu gördü.
- Sunumdaki bütün ayrıntılar yerli yerindeydi, kimse en küçük bir eksik bulamadı.
- Köyün meydanı ve o eski çeşme bugün de yerli yerinde duruyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı vardır. Birincisi bir şeyin eskiden bulunduğu yerde durmasıdır. İkincisi ise uygun ve yakışır olmaktır. İkisini birleştiren şey bir düzenin korunmasıdır. Yerli yerinde ikilemesi bu bütünlüğü pekiştirir. Şeyler ait oldukları yerdedir.
Yerli yerinde ikilemesi bütünlüğü pekiştirir. Tek bir şeyin değil, bütün bir düzenin korunduğu sezdirilir. Bu yüzden kalıp bir bütünlük duygusu verir. Bu yüzden kalıp bir bütünlük duygusu verir ve düzeni öne çıkarır.
Aynı değildir. Yerli yerinde olmak süregelen bir hâli bildirir; anlatılan bir devamlılıktır. Yerli yerine oturmak ise yerleşme anını, yani bir sonucu anlatır. Orada bir devamlılık, burada bir sonuç anlatılır.