Anlamı
1) yüksek sesle konuşmak; 2) meydan okurcasına sert konuşmak; 3) yapılması güç şeyleri gerçekleştirebilecekmiş gibi abartmalı konuşmak:
'Güya bütün memleket arkamızda imiş gibi yüksek perdeden konuşmaya başlamıştık.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Yüksek perdeden konuşmak, birinci anlamıyla yüksek sesle konuşmak demektir. İkinci anlamda meydan okurcasına sert konuşmayı, üçüncü anlamda ise yapılması güç şeyleri gerçekleştirebilecekmiş gibi abartmalı konuşmayı anlatır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun bütün memleket arkalarındaymış gibi yüksek perdeden konuşmaya başlayanları anlatan cümlesi bu son kullanımı gösterir. Perde sözcüğü müzikten gelir; sesin tizliğini, yüksekliğini bildirir. Kalıp bu teknik terimden yola çıkarak üç anlamı sırayla kazanmıştır; önce ses yükselir, sonra ton sertleşir, en sonunda iddia büyür. Bu üç aşama birbirinin devamıdır. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan anlaşılır. Kalıp tartışma ve siyaset dilinde sıkça geçer. Söz, sesi ya da iddiayı yükselterek konuşmayı anlatır. Kalıp tartışma ve siyaset dilinde sıkça geçer.
Yüksek Perdeden Konuşmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Karşı tarafı susturmak ister gibi giderek daha yüksek perdeden konuşmaya başladı.
- Yüksek perdeden konuşmayı bırakıp elindeki verileri göstermesi çok daha etkili olurdu.
- Toplantının sonuna doğru neredeyse herkes yüksek perdeden konuşur duruma gelmişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla yüksek sesle konuşmak demektir. İkinci anlamda meydan okurcasına sert konuşmayı, üçüncü anlamda ise yapılması güç şeyleri yapabilirmiş gibi abartmalı konuşmayı anlatır. Üç anlam da yerleşmiş kullanımlardır.
Müzikten gelir; sesin tizliğini, yüksekliğini bildiren bir terimdir. Kalıp bu teknik sözcükten yola çıkarak zamanla mecaz anlamlar kazanmış ve gündelik dile yerleşmiştir. Kalıp bu terimden mecaza doğru genişlemiştir.
İlgilidir; üçü birbirinin devamıdır. Önce ses yükselir, sonra ton sertleşir, en sonunda ise ortaya atılan iddia büyür. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan kolayca anlaşılır. Önce ses, sonra ton, en sonunda iddia yükselir.