Anlamı
derinden ızdırap duymak:
'Ankara ufuklarına bakarken eskisi gibi insanın yüreğine gariplik çökmüyordu.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Yüreğine çökmek, bir şeyden derinden ızdırap duymak, içine ağır bir sıkıntı yerleşmek demektir. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Ankara ufuklarına bakarken insanın yüreğine artık eskisi gibi gariplik çökmediğini anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Çökmek fiili buradaki ağırlığı ve yerleşmeyi belirtir; sıkıntı geçici değildir, üstüne oturup kalır. Yüreğine çöken şey çoğunlukla bir duygudur; gariplik, hüzün, korku ya da yalnızlık yüreğe çöker. Kalıp bu yüzden bir kalıcılık bildirir; çöken duygu kolay kolay kalkmaz. Bu yönüyle söz ani bir üzüntüyü değil, ağır ağır yerleşen bir sıkıntıyı anlatır. Sözde bir çaresizlik bulunur, çünkü çöken şey kişinin denetiminde değildir. Kalıp edebî metinlerde ve gündelik konuşmada geçer. Söz, içe ağır bir sıkıntının yerleşmesini anlatır.
Yüreğine (bir Şey) Çökmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Boşalan evin sessizliğiyle içeri girenlerin yüreğine ağır bir gariplik çöktü.
- Akşam olunca yüreğine çöken o yalnızlık duygusuyla baş etmesi giderek zorlaşıyordu.
- Kötü haberi duyduğu andan beri yüreğine çöken sıkıntı bir türlü dağılmıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyden derinden ızdırap duymak, içine ağır bir sıkıntı yerleşmek demektir. Çökmek fiili buradaki ağırlığı ve yerleşmeyi belirtir; sıkıntı geçici değildir, üstüne oturup kalır. Bu ağırlık kalıcı ve baskıcı bir sıkıntıdır.
Çoğunlukla bir duygudur; gariplik, hüzün, korku ya da yalnızlık yüreğe çöker. Kalıp bir kalıcılık bildirir, çünkü çöken duygu kolay kolay kalkmaz ve içte uzun süre kalmaya devam eder.
Ani bir üzüntüyü değil, ağır ağır yerleşen bir sıkıntıyı anlatır. Sözde bir çaresizlik bulunur, çünkü çöken şey kişinin denetiminde değildir ve onu istese de hemen kaldıramaz.