Anlamı
birdenbire, aniden:
'Halim zemberek gibi boşanıyor, sağa bir omuz, sola bir omuz, kalabalığı yarıp Korkut'un karşısına dikiliyor.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Zemberek gibi, birdenbire, ani bir hareketle ortaya çıkan ya da harekete geçen şeyler için kullanılan bir benzetmedir. Zemberek, kurulup bırakıldığında bir anda boşalan yaylı bir düzenektir; benzetme bu ani boşalmaya dayanır. Kalıp çoğunlukla bir kimsenin ya da bir şeyin birden, hızla ve beklenmedik bir biçimde harekete geçtiği durumlar için kullanılır. Oturduğu yerden bir anda fırlayan, birden öne atılan kişi zemberek gibi hareket eder. Sözde bir anilik ve bir hız bulunur; hareket yavaş yavaş değil, bir çırpıda olur. Bu yönüyle kalıp harekete belirgin bir çabukluk katar. Zemberek gibi yerinden fırlayan kişi, çevresini de şaşırtır. Böyle ani bir hareket, çoğu zaman güçlü bir tepkiyi gösterir. Söz, birdenbire ve hızla harekete geçmeyi anlatır.
Zemberek gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Adını duyar duymaz zemberek gibi yerinden fırlayıp doğruca kapıya koştu.
- Uyuyordu ama zil çalınca zemberek gibi bir anda ayağa kalkıverdi.
- Sözünü daha bitirmeden zemberek gibi öne atılıp itiraz etmeye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birdenbire, ani bir hareketle ortaya çıkan ya da harekete geçen şeyler için kullanılan bir benzetmedir. Zemberek, kurulup bırakıldığında bir anda boşalan yaylı bir düzenektir; benzetme bu ani boşalmaya dayanır.
Çoğunlukla bir kimsenin ya da bir şeyin birden, hızla ve beklenmedik bir biçimde harekete geçtiği durumlarda kullanılır. Oturduğu yerden bir anda fırlayan kişi zemberek gibi hareket eder.
Bir anilik ve bir hız bulunur; hareket yavaş yavaş değil, bir çırpıda olur. Zemberek gibi yerinden fırlayan kişi, çevresindekileri de şaşırtır. Bu ani hareket çoğu zaman güçlü bir tepkiyi gösterir.