Türkçede kelimeler hecelere ayrılırken belirli kurallar izlenir. Bu kurallar, satır sonunda kelimelerin nasıl bölüneceğini de belirler. Doğru heceleme, hem yazımda hem de okumada önemlidir.

1. Temel Hece Kuralları

İki Ünlü Arasındaki Ünsüz

Kural 1

Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar:

a-ra-ba bi-çi-mi-ne in-sa-nın ka-ra-ca

Yan Yana İki Ünsüz

Kural 2

Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar:

al- bir-lik sev-mek

Yan Yana Üç Ünsüz

Kural 3

Kelime içinde yan yana gelen üç ünsüz harften ilk ikisi kendinden önceki ünlüyle, üçüncüsü kendinden sonraki ünlüyle hece kurar:

alt-lık Türk-çe kork-mak

2. Batı Kökenli Kelimeler

Kural 4

Batı kökenli kelimeler, Türkçenin hece yapısına göre hecelere ayrılır:

band-rol kont-rol port-re prog-ram
sant-ral sürp-riz tund-ra volf-ram

3. Satır Sonunda Bölme

Kural 5

Türkçede satır sonunda kelimeler bölünebilir fakat heceler bölünemez. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna kısa çizgi (-) konur.

Burasını ilk defa görüyormuş gibi duvarlara, perdelere, möblelere, eş- yalara bakıyor, hayret ediyordu. Bütün bu muhitte Türk hayatına, Türk ruhu- na ait bir gölge, bir çizgi bile yoktu. Birden Bursa'daki çocukluğunun geçti- ği babaevini hatırladı... (Ömer Seyfettin)

Bitişik Yazılan Kelimeler

Kural 6

İlk heceden sonraki heceler ünsüzle başlar. Bitişik yazılan kelimelerde de bu kurala uyulur:

ba-şöğ-ret-men il-ko-kul Ka-ra-os-ma-noğ-lu

4. Önemli Uyarılar

Tek Harf Bırakılmaz

Kural 7

Ayırmada satır sonunda ve satır başında tek harf bırakılmaz:

u-
çurtma değil,
uçurt-
ma;
müdafa-
a değil,
müda-
faa;

Kesme İşareti Durumu

Kural 8

Kesme işareti satır sonuna geldiğinde yalnız kesme işareti kullanılır; ayrıca çizgi kullanılmaz.

Edirne'
nin...
Ankara'
dan...
1996'
da...

Mini Alıştırma

Aşağıdaki kelimeleri hecelere ayırın:

  1. öğretmen
  2. karşılık
  3. program
  4. elektrik
  5. Türkiye

Özet

  • İki ünlü arasındaki ünsüz, sonraki ünlüyle hece kurar.
  • İki ünsüzden ilki önceki, ikincisi sonraki ünlüyle hece kurar.
  • Üç ünsüzden ilk ikisi önceki, üçüncüsü sonraki ünlüyle hece kurar.
  • Batı kökenli kelimeler Türkçe kurallarına göre hecelenir.
  • Satır sonunda kelimeler bölünür, heceler bölünmez.
  • Satır sonunda ve başında tek harf bırakılmaz.
  • Kesme işaretinden sonra ayrıca çizgi konmaz.