Anlamı
yaptığı işte kusuru olmadığını kesin olarak bilmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir insanın yaptığı işin doğru olduğuna, davranışında kusur bulunmadığına ya da vicdanen rahat olduğuna kesin biçimde inanmasını anlatır. İlk anlam katmanı dinî temizliğe gönderme yapsa da, günlük dilde çoğunlukla mecaz olarak kullanılır. Kişi kendi tutumundan öylesine emindir ki, ortada yanlış ya da eksik bir yan bulunmadığını düşünür. Bu güven kimi zaman haklı bir iç huzuru, kimi zaman da aşırı kendinden emin bir tavrı gösterebilir. Dolayısıyla söz, bağlama göre hem olumlu hem eleştirel bir anlam taşıyabilir. Birisi gerçekten temiz bir iş yapmışsa vicdan rahatlığını anlatır; ama kişi hatasını görmüyorsa kibirli bir kesinlik duygusuna da işaret edebilir. Deyimin gücü, somut bir temizlik imgesini ahlaki ve zihinsel açıklığa taşımasından gelir. Bu yüzden halk dilinde canlı kalmıştır. Kullanıldığında, kişinin iç dünyasında hiçbir tereddüt taşımadığı hemen anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Yaptığı işten o kadar emindi ki abdestinden şüphesi yoktu.
- Abdestinden şüphesi olmayan bir rahatlıkla konuşuyordu.
- Eğer gerçekten doğru yaptıysan abdestinden şüphen olmasın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin yaptığı işte kusuru olmadığını düşünmesi ve kendinden emin olması duygusunu anlatır. İlk anlam katmanı dinî temizliğe gönderme yapsa da, günlük dilde çoğunlukla mecaz olarak kullanılır.
Hayır, bağlama göre haklı bir vicdan rahatlığını da aşırı kendinden eminliği de anlatabilir. Dolayısıyla söz, bağlama göre hem olumlu hem eleştirel bir anlam taşıyabilir.
Evet, çoğunlukla mecazen ahlaki doğruluk ve iç rahatlığı anlatmak için kullanılır. Bu deyim, bir insanın yaptığı işin doğru olduğuna, davranışında kusur bulunmadığına ya da vicdanen rahat olduğuna kesin biçimde inanmasını anlatır.