Anlamı
bir konu veya sorunu anlaşılır duruma getirmek.
Detaylı Açıklama
Açıklık getirmek, karışık, belirsiz ya da anlaşılması güç bir konuyu daha net hâle getirmek, onu anlaşılır biçimde ortaya koymak anlamında kullanılan çok yerleşik bir ifadedir. Burada açık olan kişi değil, düşünce, olay, belge ya da sorun alanıdır. Bir mesele üzerinde belirsizlik varsa, çelişki bulunuyorsa veya yeterli bilgi yoksa, birisi ya da bir açıklama buna açıklık getirebilir. Deyim bu nedenle haber dilinden akademik anlatıma, günlük sohbetten hukuk ve yönetime kadar çok geniş alanda kullanılır. Açıklık getirmek, yalnızca bilgi vermek değildir; o bilgiyi dağınık olmaktan çıkarıp kavranabilir biçime sokmaktır. Bu yüzden fail tarafı güçlüdür: birisi ya da bir şey bilinmezliği azaltır. İfade, dilin düzenleyici ve aydınlatıcı işlevini öne çıkarır. İnsanlar çoğu zaman bilgiden çok açıklık ister; çünkü bilgi çok olsa bile düzenli değilse kafa karışıklığı sürebilir. Deyim de tam bu noktada değer kazanır. Bir konunun anlaşılabilir hâle gelişini değil, bunu sağlayan müdahaleyi anlatır. Böylece söylemenin değil, açıklığa kavuşturmanın önemini vurgulayan çok işlevsel bir Türkçe kalıba dönüşür.
Örnek Cümleler
- Sözcü, kafalardaki soru işaretlerine düzenlediği toplantıda tek tek açıklık getirdi.
- Öğretmen konunun en karışık kısmına birkaç örnekle açıklık getirince herkes rahatladı.
- Yönetim, ödeme tarihleriyle ilgili söylentilere kısa bir duyuruyla açıklık getirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi ortaya koymayı, kazandırmayı bildirir; taşımayı değil. Açıklık elle tutulur bir nesne değildir, yine de getirilir. Aynı kullanım çözüm getirmek ve yenilik getirmek sözlerinde de görülür.
Bu biçimde nesne açıklıktır; aydınlatılan konu ise yönelme eki alır: söylentilere açıklık getirdi denir. Kavuşturmakta ise konu nesnedir ve açıklığa ulaştırılır. Yön terstir, varılan sonuç ise aynı kalır.
Açıklamayı yapan taraftır: bir kişi, bir kurum ya da bir belge. Kalıp bu tarafı öne çıkarır; iş kendiliğinden olmaz. Faili anılmadığında cümle edilgen kurulur ve açıklık getirildi denir.