Anlamı
aynı şeyi söylemek, aynı düşünceyi ileri sürmek.
Detaylı Açıklama
Aynı ağzı kullanmak, aynı şeyi söylemek, aynı düşünceyi ileri sürmektir. Sözde birden çok kişi bulunur ve hepsi aynı görüşü savunur. Ağızları bir olan kişiler sanki tek kişiymiş gibi konuşur; dinleyen bunu hemen sezer ve dikkatini oraya verir. Söz çoğu kez şüpheyle söylenir: bu birlik kendiliğinden mi doğdu, yoksa önceden mi konuşuldu sorusu havada kalır. Kalıp çoğu kez çoğul özneyle kurulur: hepsi aynı ağzı kullanıyor denir. Birlik kendiliğinden de doğmuş olabilir; kalıp bunu kesin bir yargıya bağlamaz. Kimlerin aynı ağzı kullandığı cümlede sayılır. Ağız birliği etmek söyleyişi de aynı durumu, sözleşmiş olmayı daha açık biçimde bildirir. Söylenenin doğru olup olmadığı ayrıca tartışılır; kalıp yalnız sözlerin birbirine benzediğini bildirir.
Örnek Cümleler
- İki tanık da aynı ağzı kullanınca hâkim ifadeleri ayrı ayrı almaya karar verdi.
- Bütün satıcılar aynı ağzı kullanıyor, fiyatın hiç düşmeyeceğini söyleyip duruyorlar.
- Aile toplantısında kardeşler aynı ağzı kullandı, hepsi evin satılmasına karşı çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Konuşurken tutulan yolu, ileri sürülen düşünceyi karşılar. Aynı ağzı kullananlarda söylenenin özü birdir; kimi zaman seçilen sözcükler de örtüşür, ama kalıp için aynı düşünceyi savunmak yeter. Ölçü sözcükler değil, varılan görüştür.
Çoğu kez vardır. Bu kadar benzerliğin kendiliğinden doğması güç görünür, akla önceden konuşulmuş olma ihtimali gelir. Söyleyen taraf bunu açıkça iddia etmez, kalıbı seçerek ima etmiş olur.
En az iki kişi gerekir; tek kişinin kendini yinelemesi bu sözle anlatılmaz. Sayı arttıkça benzerlik daha çok göze batar, çünkü rastlantı ihtimali azalır. Dinleyenin kuşkusu da o ölçüde büyür.