Anlamı
1) den. açıktan geçmek; 2) mec. bir tehlikenin uzağından geçmek.
Detaylı Açıklama
Açıktan almak, bir tehlikeyi, sıkıntıyı ya da riskli alanı mümkün olduğunca uzağından geçerek atlatmak anlamında kullanılan iki katmanlı bir deyimdir. Denizcilikteki temel kullanımında, kıyıdan ve kayalık bölgelerden uzak, açık taraftan seyretmek anlamı taşır. Bu somut anlam zamanla mecazi kullanıma genişlemiş ve riskli bir durumun uzağından dolaşarak, doğrudan içine girmeden çözülmesini anlatmaya başlamıştır. İnsan bazen karşı karşıya kalmak istemediği bir tehlikeyi açıktan alır; yani doğrudan temas kurmaz, riski azaltacak dolaylı yolu seçer. Bu yüzden sözde ihtiyat ve strateji vardır. Basit korkaklık değil, bazen akıllıca kaçınma anlamı da taşır. Günlük dilde tartışmalardan, tehlikeli insanlardan, bürokratik sorunlardan ya da belalı işlerden uzak durmak için kullanılabilir. Deyimin gücü, denizcilikten gelen açık rota fikrini hayatın başka alanlarına taşımasından gelir. Kıyıya yaklaşmadan güvenli rota çizmek nasıl koruyucuysa, hayatta da bazı sorunları açıktan almak insanı daha büyük zarardan koruyabilir. Bu nedenle deyim, risk yönetimini ve tedbirli kaçınmayı güçlü biçimde anlatan işlevsel bir kalıptır.
Örnek Cümleler
- Komşular bu duruma "açıktan almak" deyip geçti.
- O kadar zorlandı ki sonunda açıktan aldı.
- Patronun dediklerini duyunca açıktan aldı.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre ifade, kıyı tehlikelerinden kaçınmak için denizde açık taraftan seyretmeyi anlatan denizcilik dilinden günlük yaşama geçmiştir. Açık rota fikri zamanla risklerden uzak durma anlamında mecazlaşmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan riskin içine girmeden, tehlikeyi yanlayarak ve uzağından dolaşarak ilerleme tarzı vardır. Kıyıya yaklaşmadan güvenli rota çizmek nasıl koruyucuysa, hayatta da bazı sorunları açıktan almak insanı daha büyük zarardan koruyabilir.
Temel anlamı, kıyı ve tehlikeli bölgelerden uzakta, açık su tarafından geçmektir; mecazi anlam da bu güvenli rota fikrinden doğar.
Hayır, bazen doğrudan çatışmaya girmemek ve riski azaltmak akıllıca bir strateji olarak da değerlendirilir. Rivayete göre ifade, kıyı tehlikelerinden kaçınmak için denizde açık taraftan seyretmeyi anlatan denizcilik dilinden günlük yaşama geçmiştir.