Anlamı
sevilmeyen bir şey veya kimse unutulmak, adı anılmaz olmak, artık sözü edilmemek.
Detaylı Açıklama
Adı batmak, sevilmeyen bir kişinin ya da şeyin unutulması, artık anılmaz olması ve sözünün bile edilmemesi demektir. Sözlük karşılığı bu olumsuz çerçeveyi açıkça içerir; burada unutulan, geride iyi bir iz bırakmamış olandır. Buradaki batmak fiili fiziksel bir yok oluştan çok hatırdan düşmeyi, toplumsal dolaşımdan silinmeyi anlatır. Bir zamanlar çekinilen, adı ağızlarda dolaşan biri sonradan öyle geride kalır ki kimse ondan söz etmez olur. Deyimde bir tür sessiz cezalandırma vardır; kişi yaşamayı sürdürse bile adı dolaşımdan çıkmışsa etkisini yitirmiş sayılır. Bir yer, kurum ya da alışkanlık için söylendiğinde de aynı olumsuz yargı korunur; sevilmemiş, hayrı görülmemiş olan kastedilir. Halk dilinde sert ve değersizleştirici bir çağrışım taşır, bu yüzden sıradan bir unutulmadan çok daha ağır bir silinmeyi bildirir.
Örnek Cümleler
- Bir zamanlar herkesin çekindiği o adamdan artık kimse söz etmiyor, adı battı.
- Yaptığı haksızlıklar unutulmadı ama kendisi unutuldu; birkaç yıl içinde adı battı.
- Yıllarca herkesi bezdiren o uygulama kaldırıldı; birkaç ay içinde adı battı, kimse anmaz oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sevilmeyen bir kişi ya da şey için söylenir; onun unutulmasını, adının anılmaz olmasını ve artık sözünün edilmemesini anlatır. Sözlük karşılığı doğrudan bu olumsuz çerçeveyi verir, nötr bir unutulma için bu deyim kullanılmaz.
Kullanılamaz. Karşılığı sevilmeyen kişi ya da şeylerle sınırlıdır; kapanan bir kurum veya eskiyen bir alışkanlık gibi nötr durumlarda unutulmak, tarihe karışmak gibi ifadeler tercih edilir. Deyimdeki küçümseme onu bunlardan ayırır.
Unutulmak yalnızca hatırdan çıkmaktır ve herkes için söylenebilir; adı batmak ise sevilmeyen birinin geride hiç yankı bırakmadan, sözü bile edilmez hâle gelmesidir. İkincisinde küçümseyen bir ton ve sessiz bir cezalandırma vardır.