Anlamı
yaşarken iyi işler yapmalı, iyi bir ad bırakılmaya çalışılmalıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, canlıların ve maddi varlıkların faniliğine karşılık, insanın geride bıraktığı iyi adın, şanın ve namın kalıcı olabileceğini anlatır. At ölür, geriye nalı ya da meydandaki izi kalır; yiğit ölür, geriye onun şanı kalır. Halk bilgeliği burada ölüme karşı kalıcı olanın mal değil, güzel işim ve yapılmış işler olduğunu vurgular. İnsan ömrü sınırlıdır ama hayat içindeki davranışları, cesareti, iyiliği ve topluma bıraktığı iz daha uzun yaşayabilir. Bu söz özellikle iyi ad bırakma, onurlu yaşama ve eserli olma düşüncesiyle ilgilidir. Sadece kahramanlık değil, değerli bir kişilik de burada yiğitlik kapsamına girer. Atasözü insanı gösterişe değil, kalıcı değeri olan işe yöneltir. Çünkü bedensel varlık sona erse de ün, itibar ve hatıra yaşamaya devam eder. Halk kültüründe “şan” boş övgü değil, hak edilmiş saygıdır. Söz de bunu öğretir: İnsan nasıl öldüğünden çok, yaşarken ne bıraktığıyla anılır.
Örnek Cümleler
- Bir büyüğüm bu konuda "at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır" demişti; haklıymış.
- Mal değil iz bırakmak gerekir; at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
- Onu anarken yine görüyoruz ki at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici dünya nimetlerinden çok, geride iyi ad, saygınlık ve değerli işler bırakacak şekilde yaşamayı öğütler.
Hak edilmiş ünü, saygıyı, toplumsal hafızada kalan güzel adı ve iyi hatırayı ifade eder. Sadece kahramanlık değil, değerli bir kişilik de burada yiğitlik kapsamına girer.
Çünkü insanın ölümlü olduğunu kabul ederken, ölümden sonra neyin yaşayacağını düşünmeye zorlar. At ölür, geriye nalı ya da meydandaki izi kalır; yiğit ölür, geriye onun şanı kalır.