Anlamı
yaşarken iyi işler yapmalı, iyi bir ad bırakılmaya çalışılmalıdır.
Detaylı Açıklama
At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır atasözü, yaşarken iyi işler yapılması ve iyi bir ad bırakılmaya çalışılması gerektiğini anlatır. Söz 'at ölür nalı kalır, yiğit ölür namı kalır' biçiminde de söylenir. İki yarı aynı düzende kurulur: giden bir şey ve geride kalan bir şey. Attan geriye meydan ya da nal kalır; yiğitten geriye şan ya da nam kalır. Atasözü bu karşılaştırmayla kalıcı olanın ad olduğunu gösterir. Geride kalan şey mal değil, insanın ardından söylenen sözdür. Söz bu yüzden ölümü değil, ölümden sonra kalanı konu edinir. Birinci yarı hayvandan, ikincisi insandan söz eder; öğüt ikincisinde tamamlanır. Çocuğu için ölürse yer beğensin diyen ana babanın dileği de aynı kaygıyı taşır.
Örnek Cümleler
- Arkasında iyi bir ad bıraktı; at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
- Kazandığını memlekete okul yaptırmakla harcadı; at ölür nalı kalır, yiğit ölür namı kalır.
- At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır; insan sonunda işiyle anılıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Geçip gideni ve arkada duranı karşı karşıya getirir. Birinci yarıda hayvan gider, alan ya da nal durur; ikinci yarıda kişi gider, adı durur. Aynı kuruluş iki kez yinelenerek vurgu pekişir. Meydan ile nal, şan ile nam birbirinin yerine geçer.
Değildir. Söz yaşarken iyi işler yapmayı ve iyi bir ad bırakmayı öğütler; mülkten söz etmez. Anılacak olan, kişinin ardında bıraktığı izlenimdir. Bu izlenimin ne kadar süre canlı kalacağı ise söylenmez.
Karşıt iki fiil aynı cümlede birleşince kayıp ile kazanç bir arada görünür. Her yarıda önce ölmek, sonra kalmak gelir; bu sıra hiç değişmez. Yinelenen düzen iki yarıyı birbirine bağlar ve ikincisini birincinin üstüne kurar.